సాహిత్యం కేవలం అక్షరాల కూర్పు కాదు, అది సమాజపు గుండె చప్పుడు. ఆ చప్పుడిని పట్టుకుని, సామాన్యుడికి సైతం అర్థమయ్యేలా విశ్లేషించే ‘సమీక్షా సామ్రాట్’ డాక్టర్ పూసపాటి వేదాద్రి. పేర్కొన్నట్టుగా, గంటూరు శేషేంద్ర శర్మ గారి ఆశయాలకు అనుగుణంగా సాహిత్యాన్ని ఒక శక్తిగా మార్చిన ఘనత వేదాద్రి గారిది.
పుస్తక సమీక్ష అంటే కేవలం లోటుపాట్లు ఎంచడం కాదు, కవి హదయంలోకి పరకాయ ప్రవేశం చేయడం. వేదాద్రి గారి సమీక్షల్లో ”హితేన సహితం” అనే సూత్రం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. మీరు రాసినట్టుగా, పులి పిల్లను చూడాలంటే పులి గహలోకి వెళ్లాలి, అలాగే ఒక సజనను సమీక్షించాలంటే అనంతమైన జ్ఞానం కావాలి. వేదాద్రి గారికి ఆ జ్ఞానం ‘కరతలామలకం’. వారి సమీక్షలు చదువుతుంటే, మూల గ్రంథం చదవకముందే ఆ పుస్తకంపై ఒక గౌరవం, ఆసక్తి కలుగుతాయి.
వేదాద్రి గారు కేవలం అలంకారాలకే పరిమితం కాలేదు. కవుల పరకాయ ప్రవేశం చేసి కవిత్వాన్ని, సాహిత్యాన్ని విశ్లేషణాత్మక విమర్శ చేసిన ఘనత డాక్టర్ పూసపాటి వేదాద్రి గారికి దక్కుతుంది అనుటలో ఎలాంటి సందేహం లేదు. అందుకు నిదర్శనం, నాగస్వరం. కోయి కోటేశ్వరరావు గారి కవిత్వాన్ని సమీక్షిస్తూ, అది ఒక ‘యుద్ధ గీతం’ అని, దళిత ఉద్యమానికి ‘సాహస గీతం’ అని వారు చేసిన విశ్లేషణ అద్భుతం. దోపిడీని, ప్రపంచీకరణను వారు నిరసించే తీరు వారిలోని విప్లవాత్మక కోణాన్ని ఆవిష్కరిస్తుంది.
తదేక: డా. హస్సేన్ గారి పుస్తక సమీక్షలో వారు చూపిన కోణాలు, సాహిత్యానికి దిక్సూచిగా నిలిచాయి.
తెలంగాణ మాండలిక సొగసులను, నేలతల్లి పురిటి నొప్పులను ప్రతిబింబించే ”చింతల తొవ్వ” (తుల్లా శ్రీనివాస్) పుస్తకాన్ని వారు సమీక్షించిన తీరు అత్యంత సహజంగా ఉంది. ”కోడి పుంజు కూత కూడా తెలంగాణ భాష విసిరిన పులి పంజాలా ఉంది” అనడం వేదాద్రి గారి శైలిలోని గాఢతకు నిదర్శనం.నేటి సాంకేతిక యుగంలో మరుగున పడిపోతున్న కథా సాహిత్యాన్ని వారు వెలికితీసే ప్రయత్నం ప్రశంసనీయం.ముక్కామల జానకిరామ్ గారి ”ఏడు రంగుల వాన” వంటి పుస్తకాలను సమీక్షిస్తూ, కథలు ‘విలువల విద్యకు’ ఎలా తోడ్పడతాయో వివరించారు.పిల్లలపై ఉన్న విద్యా భారాన్ని ”బాల యేసు క్రీస్తు” సిలువ మోతతో పోల్చడం, వారిలోని సామాజిక వేదనకు అద్దం పడుతోంది.
వేదాద్రి గారి సమీక్షల సంకలనం ”అంతర్వాణి” కేవలం ఒక పుస్తకం కాదు, అది ఒక సాహిత్య విజ్ఞాన సర్వస్వం. శివారెడ్డి గారి అక్షర ఫోటోగ్రఫీ నుంచి, ఆధ్యాత్మిక అంశాల వరకు వారు స్పశించని అంశం లేదు. మీరు అన్నట్టుగా, వారి అక్షరాలు తాగితే ”తీపి ఆర్ద్రత” కలుగుతుంది.
సమాజం పట్ల బాధ్యత, సాహిత్యం పట్ల మక్కువ, భాష పట్ల గౌరవం ఉన్న సమీక్షకుడు డాక్టర్ పూసపాటి వేదాద్రి. ఆయన కలం నుంచి జాలువారే ప్రతి అక్షరం ఒక చైతన్య రథం. సాహిత్యాన్ని సామాన్యుడికి చేరవేసే ఈ ”సమీక్షా సంచారి” ప్రయాణం నిరంతరం సాగాలి.”సాహిత్యం మనిషిని నిత్యం చైతన్యవంతం చేస్తుంది” అనే సత్యాన్ని వేదాద్రి గారు తన సమీక్షల ద్వారా నిరూపిస్తున్నారు.
తానూరు జ్యోతి, 9951036601
