‘‘ది లాస్ట్ జనరేషన్!?’’

నేడు ప్రపంచం ఒక నిశ్శబ్ద ‘డెమోగ్రాఫిక్ వింటర్’ను ఎదుర్కొంటోంది. 2026 మే నెలలో అంతర్జాతీయ జనాభా నివేదికల ప్రకారం, అభివృద్ధి చెందిన ప్రపంచంలో సంతానోత్పత్తి రేటు చారిత్రక కనిష్ట స్థాయికి పడిపోయింది. జపాన్ ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ ఫిబ్రవరి 2026లో విడుదల చేసిన డేటా ప్రకారం, ఆ దేశంలో జనన రేటు 1.2కి పడిపోగా, 65 ఏళ్లు పైబడిన వారి సంఖ్య మొత్తం జనాభాలో ముప్ఫయి శాతానికి చేరింది. అదేవిధంగా, యూరోపియన్ యూనియన్ గణాంక విభాగం మార్చి 2026లో ప్రచురించిన నివేదికలో, ఇటలీ, గ్రీస్ దేశాల్లో మరణాల సంఖ్య జననాల కంటే ఎక్కువగా ఉన్నట్లు ధృవీకరించింది. జనాభా స్థిరీకరణకు అవసరమైన 2.1 సంతానోత్పత్తి రేటును ఏ అభివృద్ధి చెందిన దేశం కూడా అందుకోలేకపోవడం, దీర్ఘకాలిక జనాభా సమతుల్యతపై ఆందోళనలు పెంచుతోంది. ఐక్యరాజ్యసమితి జనాభా విభాగం 2025 చివర్లో విడు దల చేసిన అంచనాల ప్రకారం, ప్రపంచ జనాభా 2080 ప్రాంతంలో గరిష్ట స్థాయికి చేరుకున్న తర్వాత క్రమంగా తగ్గుముఖం పట్టే అవకాశముందని పేర్కొంది. ఒకప్పుడు “అధిక జనాభా”నే అతిపెద్ద సవాలుగా భావించిన దేశాలు, ఇప్పుడు “జనాభా కొరత”తో ఆర్థిక వ్యవస్థలను ఎలా నిలబెట్టుకోవాలనే ఆందోళనలో పడటం గమనార్హం.

నగదు ప్రోత్సాహకాల మాయాజాలం?
జనాభా పతనాన్ని అడ్డుకోవడానికి ప్రపంచ దేశాలు కోట్లాది డాలర్లను వెచ్చిస్తున్నా ఫలితాలు మాత్రం శూన్యం. సౌత్ కొరియా పరిస్థితి అత్యంత దారుణంగా ఉంది; 2006 నుండి 2025 మధ్యకాలంలో ప్రభుత్వం జనాభా పెంపు కోసం దాదాపు 220 బిలియన్ డాలర్లు ఖర్చు చేసినప్పటికీ, ఏప్రిల్ 2026 నాటికి అక్కడ సంతానోత్పత్తి రేటు 0.96కి పడిపోయింది. సింగపూర్ ప్రభుత్వం కూడా జనవరి 2026లో తన ‘బేబీ బోనస్ స్కీమ్’ను సవరించి, నగదు సాయాన్ని పెంచింది. అయితే, జీవన వ్యయం, పని-జీవిత సమతుల్యత లోపించడం వల్ల ఈ ప్రోత్సాహకాలు తాత్కాలిక ఊరటనే ఇస్తున్నాయని ‘వరల్డ్ ఎకనామిక్ ఫోరమ్’ మే 2026 విశ్లేషణ స్పష్టం చేస్తోంది. చైనా పరిస్థితి కూడా భిన్నంగా లేదు. వరుసగా మూడో ఏడాది అక్కడ జనాభా తగ్గుదల నమోదైంది. ఫ్రాన్స్, స్వీడన్ వంటి దేశాలు చెల్లింపు ప్రసూతి సెలవులు, తక్కువ ఖర్చుతో బాలల సంరక్షణ కేంద్రాలు వంటి సమగ్ర విధానాలతో కొంత మెరుగైన పరిస్థితిని కొనసాగిస్తున్నాయి. దీనివల్ల కేవలం నగదు సాయం కంటే, స్థిరమైన సామాజిక భద్రత, సమగ్ర మద్దతు వ్యవస్థలే అత్యంత కీలకమని స్పష్టమవుతోంది.

జనాభా తగ్గుదల – ప్రమాద సంకేతాలు!
జనాభా క్షీణత కేవలం సంఖ్యల సమస్య మాత్రమే కాదు, ఇది ఆర్థిక వ్యవస్థలపై తీవ్రమైన ఒత్తిడిని పెంచుతోంది. ‘పాపులేషన్ ఫౌండేషన్ ఆఫ్ ఇండియా’ ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్ పూనమ్ ముత్రేజా తన 2026 నివేదికలో పేర్కొన్నట్లుగా, వృద్ధుల సంఖ్య పెరిగి, పనిచేసే యువత తగ్గడం వల్ల పెన్షన్ల భారం దేశాల బడ్జెట్‌లను అతలాకుతలం చేస్తోంది. హంగేరి ప్రభుత్వం 2026లో తల్లులకు ఆదాయపు పన్ను నుంచి పూర్తి మినహాయింపునిస్తూ తీసుకొచ్చిన సంస్కరణలు నైతిక చర్చకు దారితీశాయి. ఒకవైపు అభివృద్ధిని ఆశిస్తూనే, మరోవైపు మహిళల వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛను, కెరీర్‌ను నియంత్రించడం సరైనదేనా? అని నిపుణులు ప్రశ్నిస్తున్నారు. అంతర్జాతీయ కార్మిక సంస్థ, ప్రపంచ బ్యాంక్ అధ్యయనాల ప్రకారం, యువ జనాభా తగ్గుదల దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక వృద్ధిని మందగింపజేస్తుంది. ఇప్పటికే జపాన్, జర్మనీ వంటి దేశాలు రోబోటిక్స్, ఆటోమేషన్‌పై భారీగా ఆధారపడుతున్నాయి. తక్కువ జనాభా వల్ల కార్బన్ ఉద్గారాలు తగ్గుతాయని పర్యావరణవేత్తలు భావించినా, వినియోగ శక్తి తగ్గిపోతే ఆర్థిక చక్రం నెమ్మదిస్తుందని ఆర్థిక నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

సామాజిక భరోసాయే రేపటి ఆశాకిరణం!
“ది లాస్ట్ జనరేషన్?” అని మనం ఆందోళన చెందుతున్న తరుణంలో, కేవలం నగదు ప్రోత్సాహకాలు పరిష్కారం కావని చరిత్ర నిరూపిస్తోంది. 2026 మే నాటి తాజా విశ్లేషణల ప్రకారం, జనాభా సమస్యను అధిగమించాలంటే ఆశ్రయించదగిన విద్యా వ్యవస్థ, నాణ్యమైన ఆరోగ్య సదుపాయాలు, యువతకు ఉపాధి భరోసా కల్పించడం అత్యంత కీలకం. ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాలు జనాభా సమతుల్యత కోసం తీసుకుంటున్న నిర్ణయాలు, ప్రపంచ దేశాల వైఫల్యాల నుంచి నేర్చుకున్న గుణపాఠాలను ప్రతిబింబించేలా ఉండాలి. సుస్థిరమైన భవిష్యత్తు కోసం, పారదర్శకమైన విధానాలు, మానవ వనరుల పట్ల గౌరవం ఉన్నప్పుడే ఈ సంక్షోభం నుంచి గట్టెక్కగలం. మనిషి ప్రాధాన్యతలు మారనంత వరకు, ఏ ప్రభుత్వ పథకమైనా కేవలం కాగితాలకే పరిమితమవుతుంది. “అభివృద్ధి అంటే కేవలం ఆర్థిక వృద్ధేనా? లేక భవిష్యత్ తరాలను నిర్మించే సామాజిక నమ్మకమా?” అన్న ప్రశ్నకు సమాధానం వెతకాలి. యువత జీవించ డానికి, కుటుంబాలను నిర్మించడానికి అనుకూలమైన సమాజాన్ని సృష్టించడమే ప్రభుత్వాల ప్రధాన బాధ్యత, లేదంటే సామాజిక బంధాలు బలహీనపడే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

ఫిరోజ్ ఖాన్, 9640466464