ఏది సం‘క్రాంతి’..? 

– యాంత్రిక జీవనంలో అటకెక్కిన ఆత్మీయతలు!
– కానరాని హరిదాసు కీర్తనలు.. డూడూ బసవన్నల దీవెనలు
– ముంగిట ముగ్గుల కన్నా.. మొబైల్‌ ముచ్చట్లకే మొగ్గు
– వ్యాపారమయమైన వేడుక.. అదృశ్యమవుతున్న గ్రామీణ సంస్కృతి
నవతెలంగాణ – పరకాల : సంక్రాంతి అంటేనే ఒక ‘క్రాంతి’ (మార్పు). సూర్యుడు తన పంథాను మార్చుకుని ఉత్తర దిశగా ప్రయాణించే పర్వదినం. ప్రకృతిలో వస్తున్న ఈ మార్పు, మానవ జీవనశైలిలో మాత్రం ఆత్మీయతలను దూరం చేస్తోంది. ఒకప్పుడు రంగురంగుల ముగ్గులు, డూడూ బసవన్నల దీవెనలు, పిండివంటల ఘుమఘుమలతో కళకళలాడే పల్లె లోగిళ్లు నేడు వెలవెలబోతున్నాయి. మనం జరుపుకుంటున్నది ‘సంప్రదాయ సంక్రాంతి’యా లేక కేవలం క్యాలెండర్ మార్పు కోసం జరుపుకునే ‘యాంత్రిక సంక్రాంతి’యా? అన్న ప్రశ్న నేడు సగటు మనిషిని తొలిచివేస్తోంది.
డిజిటల్ మయమైన ‘మమకారం’
ఒకప్పుడు సంక్రాంతి అంటే ఊరంతా ఒకే కుటుంబంలా ఉండేది. గొబ్బెమ్మల వద్ద ఆడపిల్లల పాటలు, భోగి మంటల వద్ద పెద్దల ముచ్చట్లు వినిపించేవి. కానీ నేడు ఆ కోలాహలమంతా ‘డిజిటల్’ స్క్రీన్లకే పరిమితమైంది. పక్కనే ఉన్న బంధువుతో పలకరింపు కరువైంది. అరచేతిలోని ఫోన్లో ‘హ్యాపీ సంక్రాంతి’ అని స్టేటస్ పెట్టి మమకారం ముగిసిందని సరిపెట్టుకుంటున్నారు. ముంగిట తీర్చాల్సిన ముగ్గులను సైతం ఇంటర్నెట్‌లో వెతికి, ప్లాస్టిక్ స్టిక్కర్లతోనో, పెయింట్లతోనో మమ అనిపిస్తున్నారు. ఈ మార్పులో సాంస్కృతిక వికాసం ఎక్కడుందనేది ప్రశ్నార్థకంగా మారింది.
యంత్రం చేతిలో చిక్కిన ‘కనుమ’
రైతుకు, పశువులకు ఉన్న విడదీయరాని బంధానికి ప్రతీక కనుమ పండుగ. అయితే, ట్రాక్టర్ల రాకతో పల్లెల్లో ఎడ్ల సందడి తగ్గింది. గోవును పూజించడం కాస్తా ఫోటోలకు పోజులివ్వడానికే పరిమితమవుతోంది. శ్రమజీవికి దక్కాల్సిన గౌరవం, పండించిన పంటకు గిట్టుబాటు ధర లేక అన్నదాత ఆవేదన చెందుతున్న వేళ.. సంక్రాంతి శోభ రైతు కళ్లలో కన్నీరుగా మారుతోంది. శ్రమను నమ్ముకున్న రైతుకు ఈ పండుగ నిజమైన సంతోషాన్ని ఇవ్వలేకపోతోంది.
వ్యాపార ఉచ్చులో వేడుకలు
నేడు సంక్రాంతి అంటే కేవలం భారీ సినిమాల విడుదలలు, షాపింగ్ మాల్స్ ఆఫర్లు, కోడి పందాల బెట్టింగులే అన్నట్లుగా పరిధులు మారిపోయాయి. కష్టపడి ఇంట్లో చేసుకునే సంప్రదాయ పిండివంటలు ‘రెడీ టు ఈట్’ ప్యాకెట్లలోకి చేరిపోయాయి. దీంతో కలిసి కూర్చుని వంటలు చేసుకునే ఆత్మీయ సందర్భాలు మృగ్యమయ్యాయి. ఇక జానపద కళాకారుల పరిస్థితి దయనీయంగా మారింది. ఊరూరా తిరుగుతూ ఆశీర్వదించే హరిదాసులు, గంగిరెద్దుల వారు నేడు ఆదరణ కరువై కనుమరుగవుతున్నారు.
కావాలి అసలైన మార్పు..
పండుగ అంటే కేవలం సెలవు దినం కాదు. పాత కక్షలను భోగి మంటల్లో కాల్చేసి, కొత్త బంధాలకు నాంది పలకడమే అసలైన క్రాంతి. ప్రకృతిని గౌరవించడం, తోటి మానవుడికి సాయపడటం, మన సంస్కృతిని తర్వాతి తరానికి సగర్వంగా అందించడం ఈ పండుగ వెనుక ఉన్న పరమార్థం. ఆ దిశగా మన ఆలోచనలు మారినప్పుడే అది నిజమైన ‘సంక్రాంతి’ అవుతుందని మేధావులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.