నవతెలంగాణ-హైదరాబాద్ : భారతీయ రత్నాలు మరియు ఆభరణాల రంగం సుదీర్ఘకాలంగా వజ్రాల వర్గీకరణలో ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్లకు కేంద్ర ప్రభుత్వం తెరదించింది. ముఖ్యంగా డిజిటల్ మరియు ఈ-కామర్స్ ప్లాట్ఫారమ్లలో వజ్రాలు మరియు వాటి ప్రత్యామ్నాయాలను వివరించడంలో స్పష్టమైన నిబంధనలు లేకపోవడం వల్ల వినియోగదారులు అయోమయానికి గురవుతున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో, వినియోగదారుల నమ్మకాన్ని కాపాడేందుకు బ్యూరో ఆఫ్ ఇండియన్ స్టాండర్డ్స్ (BIS) ప్రవేశపెట్టిన IS 19469:2025 నిబంధనను నేచురల్ డైమండ్ కౌన్సిల్ (NDC) స్వాగతించింది. ఇది అంతర్జాతీయ ప్రమాణం ISO 18323:2015 కు అనుగుణంగా రూపొందించబడింది.
ఈ కొత్త ప్రమాణం సహజ సిద్ధమైన వజ్రాలకు (Natural Diamonds) మరియు ల్యాబొరేటరీలో తయారైన వజ్రాలకు (Laboratory-Grown Diamonds) మధ్య స్పష్టమైన వ్యత్యాసాన్ని గుర్తిస్తూ, పారదర్శకమైన నిబంధనలను అమలులోకి తెచ్చింది.
వినియోగదారుల కోసం కొత్త నిబంధనల ముఖ్యాంశాలు:
● ‘డైమండ్’ నిర్వచనం: ఇకపై ఎటువంటి ఇతర పదాలు లేకుండా కేవలం ‘వజ్రం’ (Diamond) అని మాత్రమే పేర్కొంటే, అది ప్రకృతి సిద్ధంగా లభించిన వజ్రానికే వర్తిస్తుంది. విక్రేతలు వీటికి అదనంగా “సహజమైన”, “నిజమైన”, “అసలైన” లేదా “విలువైన” వంటి పదాలను వాడుకోవచ్చు.
● ల్యాబ్-గ్రోన్ డైమండ్ల వెల్లడి: ప్రయోగశాలలో కృత్రిమంగా తయారుచేసిన వజ్రాల విషయంలో ఎల్లప్పుడూ “ప్రయోగశాలలో తయారైన వజ్రం” అనే పూర్తి పదాన్నే వాడాలి. కేవలం “ల్యాబ్-డైమండ్” లేదా “ఎల్.జి.డి” వంటి సంక్షిప్త పదాలను వాడటం ఇకపై నిషిద్ధం.
● తప్పుదోవ పట్టించే పదాలపై నిషేధం: కృత్రిమ వజ్రాల విక్రయాల్లో “ప్రకృతికి దగ్గరైనది”, “స్వచ్ఛమైనది”, “పర్యావరణ హితమైనది” లేదా “సాగు చేసినది” వంటి తప్పుదోవ పట్టించే పదాలను ఉపయోగించకూడదు. కేవలం సంస్థ పేర్లను మాత్రమే కాకుండా, అవి ‘ప్రయోగశాలలో తయారైనవి’ అనే విషయాన్ని స్పష్టంగా తెలియజేయకపోతే అది చట్టరీత్యా ఉల్లంఘనగా పరిగణించబడుతుంది.
ఈ సందర్భంగా నేచురల్ డైమండ్ కౌన్సిల్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ రిచా సింగ్ మాట్లాడుతూ: “ఈ ప్రమాణాలు వినియోగదారులకు ఎంతో కాలంగా ఎదురుచూస్తున్న స్పష్టతను ఇస్తాయి. వజ్రాన్ని కొనుగోలు చేసేటప్పుడు, తాము కొనేది ఏమిటో స్పష్టంగా, నిజాయితీగా తెలుసుకునే హక్కు వినియోగదారులకు ఉంది. ఈ సరికొత్త నిర్వచనం మార్కెట్లో నమ్మకాన్ని పెంచడమే కాకుండా సహజ సిద్ధమైన వజ్రాల విలువను కాపాడుతుంది,” అని పేర్కొన్నారు.
ఈ నిర్ణయానికి ఆభరణాల రంగ ప్రముఖుల నుండి విశేష స్పందన లభిస్తోంది. శ్రుతి సుష్మ వ్యవస్థాపకులు సుష్మ ఛాజెర్ మాట్లాడుతూ: “ఉత్తమ ఆభరణాలు నమ్మకం మరియు వారసత్వంపై ఆధారపడి ఉంటాయి. ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన IS 19469:2025 నిబంధన కళాకారుల నైపుణ్యాన్ని మరియు వజ్రాల వెనుక ఉన్న భావోద్వేగ విలువను రక్షిస్తుంది. ఇది స్వల్పకాలిక ప్రయోజనాల కోసం కాకుండా, దీర్ఘకాలిక పారదర్శకత కోసం ప్రభుత్వం తీసుకున్న గొప్ప నిర్ణయం. బాధ్యతాయుతమైన సంస్థలు ఎప్పటి నుండో పాటిస్తున్న విలువలకు ఈ BIS నిబంధనలు ఇప్పుడు చట్టబద్ధతను కల్పించాయి,” అని అన్నారు.
ఈ నిబంధనల అమలులో బ్యూరో ఆఫ్ ఇండియన్ స్టాండర్డ్స్ మరియు అధికారులకు పూర్తి సహకారం అందించేందుకు నేచురల్ డైమండ్ కౌన్సిల్ కట్టుబడి ఉంది. ఈ స్పష్టమైన మార్గదర్శకాల ద్వారా అటు భావోద్వేగ పరంగా, ఇటు ఆర్థిక పరంగా వజ్రాల కొనుగోలుదారుల ప్రయోజనాలు సురక్షితం కానున్నాయి.
