ఆర్థరైటిస్ నుండి బయటపడదాం

రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్ అనేది శరీరంలోని కీళ్లను, ఇతర ముఖ్య అవయవాలను ప్రభావితం చేసే వ్యాధి. దీనిని ప్రారంభ దశలోనే గుర్తించి సరైన వైద్యం, జీవనశైలి మార్పులు పాటించడం ద్వారా ఉపశమనం పొందేందుకు అవకాశం ఉంటుంది.

(అక్టోబర్‌ 12 ప్రపంచ ఆర్థరైటిస్‌ ‌దినోత్సవం)

రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్ అనేది ఒక స్వయం ప్రతిరక్షక వ్యాధి (Autoimmune Disease). మన శరీరంలోని రోగనిరోధక వ్యవస్థ పొరపాటున కీళ్ల కణజాలాలపై దాడి చేయడం వల్ల కీళ్లలో తీవ్రమైన వాపు (Inflammation), నొప్పి, బిగుతుదనం తలెత్తుతాయి. ఈ వ్యాధి ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, శరీరానికి ఇరువైపులా ఉన్న ఒకే రకమైన కీళ్లపై (ఉదాహరణకు రెండు చేతుల మణికట్టు లేదా రెండు మోకాలు) ఒకేసారి ప్రభావం చూపుతుంది.

ప్రధాన లక్షణాలు - వ్యాధి దశలు

ఈ వ్యాధి లక్షణాలు వ్యక్తిని బట్టి సౌమ్యంగా (Mild) లేదా చాలా తీవ్రంగా ఉండవచ్చు.

కీళ్ల నొప్పులు - వాపులు: చేతులు, మణికట్టు, మోకాలు, పాదాల కీళ్లలో తీవ్రమైన నొప్పి, వాపు, కదల్చలేని పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది.

ఉదయం బిగుతుదనం : ఉదయం లేచిన వెంటనే లేదా చాలా సేపు విశ్రాంతి తీసుకున్న తర్వాత కీళ్లు బిగుసుకుపోయి కదలించడం కష్టమవుతుంది.

లక్షణాల హెచ్చుతగ్గులు

ఫ్లేర్స్ : నొప్పులు, వాపు తీవ్రస్థాయికి చేరే సమయం.

రెమిషన్ : లక్షణాలు పూర్తిగా తగ్గిపోవడం లేదా చాలా వరకు తగ్గే సమయం.

సాధారణ శారీరక అసౌకర్యాలు : విపరీతమైన అలసట, తేలికపాటి జ్వరం, ఆకలి మందగించడం.

ముఖ్య గమనిక: లక్షణాలు తాత్కాలికంగా వాటంతట అవే తగ్గినట్లు కనిపించినా నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. ప్రారంభ దశలోనే గుర్తించడం వల్ల శాశ్వత కీళ్ల వైకల్యాన్ని అరికట్టవచ్చు.

ఇతర అవయవాలపై ప్రభావం

రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్ కేవలం కీళ్లకే పరిమితం కాదు. దాదాపు 40% మంది రోగులలో ఇది శరీరంలోని ఇతర అవయవాల పై కూడా ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుంది.

చర్మం, కళ్లు, నరాలు

శ్వాసకోశ వ్యవస్థ, గుండె

మూత్రపిండాలు, లాలాజల గ్రంథులు

రక్త నాళాలు, ఎముక మజ్జ

ప్రమాద కారకాలు

ఈ కింది అంశాలు వ్యాధి బారిన పడే అవకాశాలను పెంచుతాయి.

జన్యుపరమైన అంశాలు : కుటుంబంలో ఎవరికైనా ఈ సమస్య ఉంటే ఇతరులకు వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువ.

ధూమపానం : స్మోకింగ్ చేయడం వల్ల కీళ్ల డ్యామేజ్ తీవ్రత పెరుగుతుంది.

అధిక బరువు : ముఖ్యంగా 55 ఏళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వయసున్న మహిళల్లో ఒబేసిటీ ప్రధాన ప్రమాద కారకంగా మారుతుంది.

వ్యాధి నిర్ధారణ

వైద్యులు వ్యాధిని ధృవీకరించడానికి ప్రధానంగా ఈ కింది పరీక్షలు చేస్తారు

రక్త పరీక్షలు: RF (Rheumatoid Factor), Anti-CCP, ESR, CRP లాంటి ఇన్ఫ్లమేటరీ మార్కర్స్ పరీక్షలు.

ఇమేజింగ్: కీళ్ల క్షీణతను అంచనా వేయడానికి ఎక్స్-రే (X-ray) తీస్తారు.

ఆహార నియమాలు

సరైన ఆహారపు అలవాట్లు వాపును, నొప్పులను తగ్గించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి

తీసుకోవాల్సిన ఆహారాలు

ఒమేగా-3 ఫ్యాటీ యాసిడ్స్: సాల్మన్, మాకెరెల్ వంటి ఫ్యాటీ ఫిష్, ఫ్లాక్స్ సీడ్స్, చియా సీడ్స్, వాల్‌నట్స్.

యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు & ఫైబర్ : ఆకుకూరలు, సిట్రస్ పండ్లు, బెర్రీలు, బ్రోకోలీ, పప్పుధాన్యాలు, హోల్ గ్రెయిన్స్.

ఇతర ఆరోగ్యకరమైన పదార్థాలు : గుడ్లు, కాల్సియం లభించే పదార్థాలు, నట్స్ (హేజెల్ నట్స్), డార్క్ చాక్లేట్, గ్రీన్ టీ, సోయా ఉత్పత్తులు.

నివారించాల్సిన ఆహారాలు

ప్రాసెస్డ్ కార్బోహైడ్రేట్స్, సాచురేటెడ్ లేదా ట్రాన్స్ ఫ్యాట్స్ ఉన్న పదార్థాలను పూర్తిగా త్యాగం చేయాలి.

చికిత్స, జీవనశైలి నిర్వహణ

వైద్య చికిత్స : డాక్టర్ల సలహా మేరకు DMARDs (Disease-Modifying Antirheumatic Drugs), బయోలాజిక్స్, నొప్పి నివారణ మందులను సమయానికి వాడాలి.

తేలికపాటి వ్యాయామం : యోగా, ఈత, తేలికపాటి నడక వల్ల కీళ్ల కదలికలు సులువవుతాయి, కండరాలు బలపడతాయి.

హాట్/కోల్డ్ కంప్రెస్ : ఐస్ ప్యాక్స్ లేదా వేడి నీటి కాపడం మార్చి మార్చి పెట్టడం వల్ల వాపు, నొప్పి, స్టిఫ్‌నెస్ తగ్గుతాయి.

విశ్రాంతి : నొప్పులు తీవ్రంగా ఉన్న సమయంలో శరీరానికి తగినంత విశ్రాంతి, ప్రశాంతమైన నిద్ర చాలా అవసరం.

వాణీ అయోధ్య క్లినికల్‌ డైట్‌ కన్సల్టంట్‌ 99593 61180