రాష్ట్రపతి భవన్ ప్రాంగణంలో రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము గారు ‘గ్రంథ్ కుటీర్’ ను ప్రారంభించడం భారతీయ సాంస్కతిక, మేధోపరమైన చరిత్రలో ఒక నూతన అధ్యాయానికి నాంది పలికింది. ‘గ్రంథ్ కుటీర్’ అనే పదానికి ‘పుస్తకాల నిలయం’ లేదా ‘జ్ఞాన ఆశ్రయం’ అని అర్థం. ఇది కేవలం ఇటుకలు, సిమెంట్లతో నిర్మించిన కట్టడం మాత్రమే కాదు; భారతదేశం తన వలసవాద గతపు నీడల నుండి, బానిసత్వపు గుర్తుల నుండి క్రమంగా విముక్తి పొంది, తన సొంత మూలాలను, ఘనమైన వారసత్వాన్ని వెతుక్కునే ప్రయాణంలో వేసిన ఒక బలమైన అడుగు.
ఒకప్పుడు బ్రిటిష్ వైస్రారుల విలాసవంతమైన నివాసంగా, సామ్రాజ్యవాదానికి ప్రతీకగా ఉన్న ఈ భవనం, నేడు భారతీయ నాగరికత, సంస్కతి, ప్రాచీన జ్ఞాన సంపదకు సజీవ సాక్ష్యంగా మారుతోంది. ఈ మార్పు దేశ ఆత్మగౌరవానికి సంబంధించిన గొప్ప ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.
భాషా వైవిధ్యం అరుదైన సంకలనం
ఈ అద్భుతమైన గ్రంథాలయం ప్రధాన ఆకర్షణ దాని అరుదైన పుస్తక సంకలనం. భారతదేశంలోని 11 శాస్త్రీయ భాషలకు (జశ్రీaరరఱషaశ్రీ ూaఅస్త్రబaస్త్రవర) చెందిన సుమారు 2,300 పుస్తకాలు మరియు 50 అరుదైన హస్తప్రతులను (వీaఅబరషతీఱజ్ూర) ఇక్కడ అత్యంత భద్రంగా పొందుపరిచారు. కేంద్ర ప్రభుత్వం గుర్తించిన తమిళం, సంస్కతం, తెలుగు, కన్నడ, మలయాళం, ఒడియా వంటి భాషలతో పాటు ఇటీవల ఈ జాబితాలో చేరిన మరాఠీ, బెంగాలీ, అస్సామీ, పాలి మరియు ప్రాకత భాషల ఉత్కష్ట రచనలు ఇక్కడ కొలువుదీరాయి.
ఈ భాషల ఎంపిక వెనుక ఒక లోతైన దార్శనికత ఉంది. భారతదేశం అంటే కేవలం ఒక నిర్దిష్ట భూభాగం కాదని, ఇది అనేక భాషల, సంస్కతుల, వైవిధ్యాల సమాహారమని ఈ సేకరణ చాటిచెబుతోంది. దేశంలోని అత్యున్నత కార్యాలయంలో ఈ భాషలన్నింటికీ సమాన గౌరవం లభించడం వల్ల ఆయా భాషల ప్రాచీనతకు, స్వతంత్ర సాహిత్య సంపదకు జాతీయ, అంతర్జాతీయ స్థాయిలో సముచిత గుర్తింపు లభిస్తుంది. ఇది మన భాషా అస్తిత్వాన్ని కాపాడుకోవడంలో ఒక కీలక మైలురాయి.
జ్ఞాన భాండాగారం: వేదాల నుండి రాజ్యాంగం వరకు
‘గ్రంథ్ కుటీర్’ లోని విషయ సూచికను పరిశీలిస్తే అది భారతీయ మేధోమథనానికి నిదర్శనంగా కనిపిస్తుంది. ఇక్కడ కేవలం కల్పిత కథల పుస్తకాలు లేవు; ఇవి భారతీయ ఆలోచనా విధానానికి పునాదిరాళ్ల వంటివి. మానవాళికి దిశానిర్దేశం చేసే వేదాలు, ఉపనిషత్తులు, పురాణాలు వంటి ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాల నుండి మొదలుకొని, సామాజిక జీవన సూత్రాలను వివరించే తమిళ నీతి గ్రంథం ‘తిరుక్కురళ్’ వరకు అన్నీ ఇక్కడ లభ్యమవుతాయి. ప్రాచీన భారతీయ రాజ్యాల పరిపాలనా దక్షతను, ప్రజల సంక్షేమం కోసం పాలకులు పాటించాల్సిన ధర్మాలను వివరించే రాజనీతి, నీతి, తత్వశాస్త్ర గ్రంథాలు సందర్శకులకు కొత్త దక్పథాన్ని అందిస్తాయి. కేవలం ఆధ్యాత్మికతే కాకుండా, గణితం, ఖగోళ శాస్త్రం, ఆయుర్వేదం, వ్యాకరణం వంటి రంగాలలో భారతదేశం సాధించిన శాస్త్రీయ పురోగతిని ప్రతిబింబించే రచనలు ఇక్కడ ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తాయి. విశేషమేమిటంటే, భారత రాజ్యాంగానికి వున్న 11 శాస్త్రీయ భాషల అనువాదాలు కూడా ఇక్కడ ఉన్నాయి. ఇది ప్రాచీన జ్ఞానాన్ని ఆధునిక ప్రజాస్వామ్య విలువలలో అనుసంధానించే ఒక గొప్ప ప్రయత్నం.
సాహిత్య రత్నాలు, చారిత్రక ప్రాధాన్యత
ఈ సేకరణలో కొన్ని అమూల్యమైన రత్నాలు వంటి రచనలు ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా క్రీస్తుశకం 1వ శతాబ్దానికి చెందిన శాతవాహన చక్రవర్తి రాజా హాలుడు సంకలనం చేసిన ‘గాథాసప్తశతి’ ఇక్కడ ఉండటం విశేషం. ఇది ప్రాకత, మరాఠీ సాహిత్యపు తొలి ఆనవాళ్లను మనకు చూపిస్తుంది. అలాగే, మానవ జీవన ధర్మాలను చాటిచెప్పే తిరువల్లువర్ ‘తిరుక్కురళ్’ మానవత్వానికి దిక్సూచిగా నిలుస్తుంది. సంస్కతంలోని వేదోపనిషత్తులు విశ్వజనీనమైన సత్యాలను, శాంతి సందేశాలను బోధిస్తాయి. ఈ గ్రంథాలన్నీ ఒకే చోట ఉండటం వల్ల భారతదేశపు విస్తతమైన, వైవిధ్యభరితమైన సాహిత్య వారసత్వం ఒక్క చూపులోనే అర్థమవుతుంది. ఇది కేవలం పండితులకు లేదా పరిశోధకులకు మాత్రమే కాదు, నేటి యువతరానికి మన సంస్కతి పట్ల, భాషా ప్రాచీనత పట్ల సరైన అవగాహన కల్పించే దిశగా ఒక గొప్ప వేదికగా ఉపయోగపడుతుంది. మన పూర్వీకులు ఎంతటి లోతైన ఆలోచనాపరులో నేటి తరం తెలుసుకోవడానికి ఇది కిటికీ వంటిది.
వాస్తు శిల్పం, ప్రతీకాత్మక మార్పు
వాస్తు, ప్రతీకాత్మకత పరంగా చూస్తే, ‘గ్రంథ్ కుటీర్’ అనే పేరులోనే ఒక వినమ్రత కనిపిస్తుంది. బ్రిటిష్ పాలనలో నిర్మితమైన రాష్ట్రపతి భవన్ ఒకప్పుడు అహంకారానికి, బ్రిటిష్ అధికార దర్పానికి ప్రతీకగా ఉండేది. అయితే, ‘కుటీర్’ (గుడిసె) అనే పదం భారతీయ సంప్రదాయంలో సామాన్యతను, నిశ్శబ్ద ధ్యానాన్ని, జ్ఞాన సముపార్జనను సూచిస్తుంది. ఇది అధికార కేంద్రం పట్ల ప్రజల్లో ఉన్న దక్పథాన్ని మార్చే ప్రయత్నం.
రాష్ట్రపతి భవన్లోని కారిడార్లకు భారతీయ మేధావుల పేర్లు పెట్టడం, ప్రసిద్ధ మొఘల్ గార్డెన్స్ను ‘అమత్ ఉద్యాన్’ గా మార్చడం వంటి కార్యక్రమాల కొనసాగింపుగానే ఈ ‘గ్రంథ్ కుటీర్’ నిర్మాణాన్ని చూడాలి. ఇది ఒక అధికార ప్రదర్శన స్థలం నుండి క్రమంగా జ్ఞాన సముపార్జన స్థలంగా రూపాంతరం చెందుతోంది. విదేశీ ప్రతినిధులు, రాయబారులు సందర్శించినప్పుడు, భారతదేశం కేవలం ఒక ఆర్ధిక శక్తి మాత్రమే కాదు, వేల ఏళ్ల లోతైన బౌద్ధిక వారసత్వం కలిగిన దేశమని వారికి ఈ గ్రంథాలయం నిశ్శబ్దంగా చాటిచెబుతుంది.
సాంస్కతిక దౌత్యం, భాషా సంరక్షణ
ఈ ప్రాజెక్ట్ వెనుక ఉన్న మరో ముఖ్య ఉద్దేశ్యం శాస్త్రీయ భాషల సంరక్షణ, ప్రోత్సాహం. నేటి ప్రపంచీకరణ యుగంలో ఆంగ్ల భాషా ప్రభావం పెరిగి ప్రాంతీయ శాస్త్రీయ భాషలు ప్రాధాన్యత కోల్పోతున్న తరుణంలో, వాటికి దేశ అత్యున్నత భవనంలో గుర్తింపునివ్వడం ద్వారా ఆ భాషా సంస్కతులను కాపాడవచ్చు. ఇది ఒక రకమైన ‘సాంస్కతిక దౌత్యం’ (జబశ్ర్ీబతీaశ్రీ ణఱజూశ్రీశీఎaషy) కూడా. దేశాధినేతలు వచ్చినప్పుడు మన తాత్విక పునాదులను, మన పూర్వీకుల మేధస్సును వారికి వివరించడానికి ఇదొక చక్కని అవకాశం. అలాగే, ఈ గ్రంథాలయంలోని పరిపాలనా సూత్రాలు ప్రస్తుత రాజకీయ నాయకులకు, అధికారులకు కూడా మార్గదర్శకంగా నిలుస్తాయి. ప్రజల సంక్షేమం కోసం పూర్వీకులు అనుసరించిన ‘యోగక్షేమ’ సిద్ధాంతాలు, నైతిక ప్రవర్తనలు ఇక్కడి గ్రంథాలలో నిక్షిప్తమై ఉన్నాయి. ఇవి సమాజంలోని అంతరాలను తొలగించి, సమసమాజ స్థాపనకు తోడ్పడతాయి.
సామాజిక సమగ్రతకు నిదర్శనం
చివరగా, రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము చేతుల మీదుగా ఈ గ్రంథాలయం ప్రారంభం కావడం అత్యంత విశేషమైన చారిత్రాత్మకమైన విషయం. మౌఖిక సంప్రదాయాలు, ప్రకతితో విడదీయలేని అనుబంధం ఉన్న గిరిజన సమాజం నుండి వచ్చిన ఒక మహిళ, లిఖితపూర్వకమైన, అత్యున్నత శాస్త్రీయమైన జ్ఞాన భాండాగారాన్ని ప్రారంభించడం సామాజిక సమగ్రతకు ఒక గొప్ప నిదర్శనం. ఇది భారతదేశంలోని విభిన్న సంస్కతుల కలయికను, సమ్మిళితత్వాన్ని సూచిస్తుంది. ‘గ్రంథ్ కుటీర్’ అనేది కేవలం పుస్తకాలతో కూడిన నాలుగు గోడల గది మాత్రమే కాదు; అది భారతీయ ఆత్మవిశ్వాసానికి, సాంస్కతిక పునరుజ్జీవనానికి ఒక ప్రకాశవంతమైన చిహ్నం. భవిష్యత్తు భారతాన్ని నిర్మించే క్రమంలో మన ప్రాచీన జ్ఞానమే మనకు దిక్సూచిగా మారుతుందని ఈ గ్రంథాలయం చాటిచెబుతోంది. రాష్ట్రపతి భవన్ నేడు కేవలం ఒక పాలనా కేంద్రం కాదు, అది భారతీయ నాగరికతను కాపాడే ఒక సురక్షితమైన జ్ఞాన కోట. ఇది భావి తరాలకు మన సంస్కతిని, భాషలను మేధో సంపత్తిని పదిలంగా అందించే ఒక వారధిగా నిలుస్తుంది.
– డా|| రవికుమార్ చేగొని, 9866928327
