ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో కేంద్ర,రాష్ట్ర సంబంధాలు, ప్రజాసేవల నాణ్యత, ఆర్థిక భారాల మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని గమనించాలి. తెలంగాణలో ఆరోగ్యం, శానిటేషన్, విద్య, గ్యాస్, ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ వంటి రంగాలు ఒకదానితో ఒకటి ముడిపడి ఉన్న సమగ్ర వ్యవస్థగా కనిపిస్తున్నాయి. ఈ వ్యవస్థను సరైన విధంగా సమన్వయం చేయకపోతే, ప్రజలపై పడే భారం మరింత పెరుగుతుంది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న కొన్ని కార్యక్రమాలు, కేంద్ర ప్రభుత్వ విధానాలు, నిధుల కేటాయింపులు, ధరల నియంత్రణ వంటి అంశాలు రాష్ట్ర స్థాయిలో అమలుపై నేరుగా ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ముఖ్యంగా గ్యాస్ ధరల పెరుగుదల, కేంద్రం ఆధీనంలో ఉన్న అంశం. ఇది రాష్ట్ర ప్రజల జీవన వ్యయాన్ని గణనీయంగా ప్రభావితం చేస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అందించే సంక్షేమ పథకాలు కొంత ఉపశమనమిచ్చినా, మూల సమస్య కేంద్ర విధానాల్లోనే ఉందనే భావన ప్రజల్లో పెరుగుతోంది.
హైడ్రా (పట్టణాభివృద్ధి, మౌలిక సదుపాయాల నిర్వహణకు సంబంధించిన సంస్థలు), ఆరోగ్య సేవలు, శానిటేషన్ వ్యవస్థ ఇవి అన్నీ పరస్పరం ఆధారపడి ఉంటాయి. ఒక ప్రాంతంలో శుభ్రత లేకపోతే, ఆరోగ్య సమస్యలు పెరుగుతాయి. ఆరోగ్య సమస్యలు పెరిగితే, విద్యపై ప్రభావం పడుతుంది. విద్య దెబ్బతింటే, ఆర్థిక అభివృద్ధి మందగిస్తుంది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో సమగ్ర ప్రణాళిక అవసరం.ఇక్కడ ప్రధాన సమస్య సమన్వయం లోపం. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఒక దిశలో పనిచేస్తుంటే, కేంద్ర విధానాలు మరొక దిశలో ఉండడం వల్ల అమలులో గందరగోళం ఏర్పడుతోంది. ఉదాహరణకు, కేంద్రం గ్యాస్ ధరలు పెంచితే, రాష్ట్రం ఇచ్చే సబ్సిడీలు సరిపోవు. అదే విధంగా, కేంద్ర నిధుల ఆలస్యం వల్ల ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ ప్రాజెక్టులు కూడా ఆలస్యమవుతున్నాయి.
ఇది కేవలం పరిపాలనా సమస్య మాత్రమే కాదు, ఇది ప్రజల జీవితాలపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపే అంశం. మొదటగా రాష్ట్ర-కేంద్ర ప్రభుత్వాల మధ్య సమన్వయం పెరగాలి. విధానాలు రూపొందించేటప్పుడు, రెండు స్థాయిలు కలిసి పనిచేయాలి. గ్యాస్ ధరల విషయంలో, కేంద్రం సబ్సిడీలను పునరుద్ధరించడం లేదా ధరలను నియంత్రించడం అవసరం. అదే సమయంలో, రాష్ట్రం లక్ష్యిత సంక్షేమ పథకాల ద్వారా పేదలకు నేరుగా సహాయం అందించాలి. ఆరోగ్యం, శానిటేషన్ రంగాల్లో, స్థానిక సంస్థలకు మరింత అధికారాలివ్వాలి. గ్రామపంచాయతీలు, మున్సిపాలిటీలు తమ అవసరాలకు అనుగుణంగా నిర్ణయాలు తీసుకునే స్వేచ్ఛ కలిగి ఉండాలి. విద్య రంగంలో డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలను పెంచి, ప్రతి విద్యార్థికి సమాన అవకాశాలు కల్పించాలి.
ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ అభివృద్ధిలో పారదర్శకత, వేగం అవసరం. ప్రాజెక్టుల అమలులో ఆలస్యం తగ్గించడానికి టెక్నాలజీ వినియోగాన్ని పెంచాలి. కేంద్ర నిధుల వినియోగంలో స్పష్టత ఉండాలి, అలాగే రాష్ట్రం కూడా తన వనరులను సమర్థంగా వినియోగించాలి.చివరగా, ప్రజల భాగస్వామ్యం చాలా ముఖ్యమైనది. ప్రభుత్వాలు మాత్రమే కాదు, ప్రజలు కూడా ఈ వ్యవస్థలో భాగస్వాములవ్వాలి. అవగాహన పెంచడం, బాధ్యతగా వ్యవహరించడం ద్వారా సమాజం మొత్తం ముందుకు సాగుతుంది.ప్రస్తుత పరిస్థితి ఒక హెచ్చరికలా ఉంది. సమన్వయం లేకపోతే అభివృద్ధి అసాధ్యం. కానీ,సరైన దిశలో చర్యలు తీసుకుంటే, ఇదే పరిస్థితి ఒక అవకాశంగా మారుతుంది. రాష్ట్రం,కేంద్రం సమన్వయ లోపమే ప్రజలపై భారాలకు కారణం, దీన్ని పాలకులు గుర్తించాలి.
విజయ చీలి,
7989200759.
