హైదరాబాద్ నగరం అనగానే ఒకప్పుడు నెమ్మదిగా సాగే జీవనశైలి, ఇరానీ చాయ్ ముచ్చట్లు, చారిత్రక కట్టడాల నిశ్శబ్దం గుర్తుకు వచ్చేవి. కానీ కాలక్రమేణా ఆ నగరం రూపురేఖలు మారిపోయాయి. నేడు హైదరాబాద్ అంటే ఆకాశాన్ని తాకే గాజు భవనాలు, ఐటీ కంపెనీల సందడి, ట్రాఫిక్ రద్దీ, సెకన్ల మీద నడిచే యాంత్రిక జీవనం. ముఖ్యంగా గచ్చిబౌలి, మాదాపూర్ వంటి ప్రాంతాల్లో మనుషులు స్క్రీన్ల ముందు గడిపే సమయం ఎక్కువైపోయింది. ఈ వేగవంతమైన ప్రపంచంలో కాసేపు ఆగి, మనసుని ప్రశాంతంగా ఉంచుకునే వీలు లేకుండా పోతోంది. అటువంటి తరుణంలో, గచ్చిబౌలి వంటి కాంక్రీట్ జంగిల్ మధ్యలో కథాతీతం ఒక పచ్చని ఒయాసిస్సులా దర్శనమిస్తోంది.
సాధారణంగా లైబ్రరీ అనగానే మనకు గుర్తొచ్చేవి ఇనుప రాకులు, ఎత్తైన అల్మారాలు, సీరియస్గా పుస్తకాలు చదివే వ్యక్తులు, కఠినమైన నిశ్శబ్దం. కానీ ‘కథాతీతం’ ఈ పాత మూస పద్ధతులను చెరిపివేసింది. ఇక్కడ అడుగుపెట్టగానే మనం ఏదో నగరం నడిబొడ్డున ఉన్నామన్న భావన మటుమామై, పల్లెటూరి ఇంటి ఆవరణలోకి తీసుకెళ్లిన అనుభూతి కలుగుతుంది. మట్టి రంగుల గోడలు, వెచ్చని కాంతి, చెక్క ఫర్నిచర్, గ్రామీణ శైలిలో రూపొందించిన ఇంటీరియర్స్ మనసుకి తెలియని హాయిని ఇస్తాయి. ఇది కేవలం పుస్తకాలు చదువుకునే చోటు మాత్రమే కాదు, కథలతో మనం తిరిగి కనెక్ట్ అయ్యే ఒక అనుభూతి కేంద్రం.
కథలే ప్రాణంగా: కథతీతం ప్రధాన ఉద్దేశ్యం ‘కథ చెప్పడం’ (Storytelling). ఇక్కడ పుస్తకాల ఎంపిక చాలా ప్రత్యేకంగా ఉంటుంది. సాధారణ అకడమిక్ పుస్తకాల కంటే ఊహాశక్తిని పెంచే జానపద కథలు, చిత్రాలతో కూడిన పిల్లల సాహిత్యం (Illustrated books), సృజనాత్మకతను ప్రేరేపించే కథనాలపై వీరు దృష్టి సారించారు. ఇక్కడ చదువు ఒక పనిలా కాకుండా, ఆనందంలా సాగుతుంది. చదువరులు తమకు నచ్చిన చోట, సౌకర్యవంతంగా కూర్చుని, తమకు నచ్చిన వేగంతో కథల్లో మునిగిపోవచ్చు. పిల్లలకైతే ఇది ఒక కలల ప్రపంచంలా అనిపిస్తుంది, పెద్దలకి వారి చిన్ననాటి జ్ఞాపకాలను గుర్తు చేస్తుంది.
అచ్చమైన పల్లె: ఈ లైబ్రరీ డిజైన్ వెనుక ఒక లోతైన ఆలోచన ఉంది. నేటి పిల్లలు మట్టికి, ప్రకృతికి దూరమవుతున్న తరుణంలో, వారిని తిరిగి మన మూలాలకు దగ్గర చేయడమే ఈ ‘గ్రామీణ థీమ్ ఉద్దేశ్యం. ఇక్కడ ఉండే ‘అరుగు’ లాంటి నిర్మాణాలు, బహిరంగ ప్రదేశాలు ఒకప్పుడు గ్రామాల్లోని రచ్చబండలను గుర్తుకు తెస్తాయి. ఈ వాతావరణం వల్ల పిల్లలు డిజిటల్ పరధ్యానం (Digital
Distraction) నుండి బయటపడి, పుస్తకాల వైపు మళ్లుతున్నారు. మారుతున్న కాలంలో పఠనాసక్తి తగ్గుతున్న తరుణంలో, ఇటువంటి ఆత్మీయమైన వాతావరణం ఉండటం ఎంతో అవసరం.
సామాజిక, సాంస్కృతిక వేదిక: కథాతీతం కేవలం వ్యక్తిగత పఠనానికి మాత్రమే పరిమితం కాలేదు. ఇది సామాజిక కేంద్రంగా (Community Space) విరాజిల్లుతోంది. ఇక్కడ నిరంతరం వివిధ రకాల కార్యక్రమాలు జరుగుతుంటాయి.
కథ సెషన్లు: నిపుణులైన కథకులు పిల్లలకు ఆసక్తికరమైన రీతిలో కథలు చెబుతారు.
వర్క్షాప్లు: చిత్రలేఖనం, మట్టితో బొమ్మలు చేయడం వంటి సృజనాత్మక పనుల్లో శిక్షణ ఇస్తారు.
సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు: కళలు, సంస్కృతి, భావ వ్యక్తీకరణకు సంబంధించిన చర్చలు జరుగుతాయి. ఈ కార్యక్రమాల ద్వారా పిల్లల్లో సామాజిక స్పృహ, ఇతరులతో కలిసి మెలిసి ఉండటం సృజనాత్మక ఆలోచనలు మెరుగుపడతాయి.
ఇటువంటి ప్రదేశాల అవసరం ఏంటి: హైదరాబాద్ లాంటి మెట్రో నగరాల్లో మనం ఎత్తుగా ఎదుగుతున్నామే కానీ, లోపల ఎక్కడో ఒంటరితనానికి గురవుతున్నాం. స్మార్ట్ ఫోన్లు, సోషల్ మీడియా మన శ్రద్ధను (Attention Span) దెబ్బతీస్తున్నాయి. ఏదైనా విషయాన్ని నిలకడగా చదివే ఓపిక తగ్గిపోతోంది. అటువంటి స్థితిలో కథతీతం లాంటి ప్రదేశాలు మనల్ని ‘నెమ్మదిగా సాగడం’ (Slow living) నేర్పిస్తాయి. హడావిడి లేని ప్రపంచంలో, ఒక కప్పు టీ తాగుతూ లేదా నిశ్శబ్దంగా ఒక పుస్తకాన్ని తిరగేస్తూ గడిపే సమయం మానసిక ఆరోగ్యానికి ఎంతో మేలు చేస్తుంది.
ఒక నిశ్శబ్ద విప్లవం: కథాతీతం పరిమాణంలో చిన్నదే కావచ్చు, కానీ అది సృష్టిస్తున్న ప్రభావం మాత్రం చాలా పెద్దది. గచ్చిబౌలిలోని ట్రాఫిక్ శబ్దాల మధ్య కూడా, ఒక చిన్న సందులో ఊహలతో నిండిన శాంతమైన ప్రపంచం ఉందని ఇది నిరూపిస్తోంది. పుస్తకాలకు మళ్ళీ ప్రాణం పోస్తూ, మనుషులను కథల ద్వారా దగ్గర చేస్తున్న ఈ ప్రయోగం నిజంగా అభినందనీయం. మీరు కూడా యాంత్రిక జీవనంతో విసిగిపోయి ఉంటే, లేదా మీ పిల్లలకు ఒక మంచి పఠన అనుభవాన్ని అందించాలనుకుంటే, గచ్చిబౌలిలోని ఈ ‘కథాతీతం’ సందర్శించడం ఒక మధురమైన అనుభూతిని మిగిలిస్తుంది.
గచ్చిబౌలి, హైదరాబాద్ DLF సైబర్ సిటీకి సమీపంలో ప్రధానంగా పిల్లల కోసం, కానీ పుస్తక ప్రేమికులైన పెద్దలు కూడా వెళ్ళవచ్చు. స్క్రీన్ టైమ్ను తగ్గించి, పుస్తకాలతో మమేకమయ్యేలా చేయడం.
రీడింగ్ సెషన్స్: మీరు మీ పిల్లలతో కలిసి కూర్చుని వారికి కథలు చదివి వినిపించవచ్చు. అక్కడ ఉండే ‘కమ్యూనిటీ రీడింగ్ వాతావరణం పిల్లలను త్వరగా ఆకర్షిస్తుంది.
మెంబర్షిప్: మీరు రెగ్యులర్గా వెళ్లాలనుకుంటే, వారు అందించే మెంబర్షిప్ ప్లాన్లను తీసుకోవచ్చు. దీనివల్ల లైబ్రరీలోని వందలాది పుస్తకాలను యాక్సెస్ చేసే వీలుంటుంది.
వర్క్షాప్లు: వీకెండ్స్లో (శని, ఆదివారాల్లో) ఇక్కడ తరచుగా ‘స్టోరీ టెల్లింగ్ సెషన్స్, ఆర్ట్ వర్క్షాప్లు జరుగుతుంటాయి. వెళ్లేముందు వారి ఇన్స్టాగ్రామ్ పేజీని ఒకసారి చెక్ చేయడం మంచిది.
చాలా లైబ్రరీలలో ‘నిశ్శబ్దంగా ఉండండి’ అనే బోర్డులు కనిపిస్తాయి, కానీ కథాతీతంలో ‘కథలు చెప్పండి, చర్చించండి’ అనే వాతావరణం ఉంటుంది. ఇక్కడ పుస్తకాలు కేవలం అల్మారాల్లో దాగి ఉండవు, అవి పిల్లల చేతుల్లో ప్రాణం పోసుకుంటాయి. మట్టి గోడలు, వెదురుతో చేసిన పైకప్పులు మనకు పాతకాలపు అమ్మమ్మ గారి ఇంటిని గుర్తుచేస్తాయి. హైదరాబాద్లోని ఉరుకుల పరుగుల జీవితంలో, మీ మనసుకి కాస్త విశ్రాంతినిస్తూ, మీ పిల్లల ఊహాశక్తికి రెక్కలు తొడిగేందుకు ‘కథాతీతం’ ఒక సరైన వేదిక.
డా. రవికుమార్ చేగొని, 9866928327
