నిరసనలు వ్యాపారానికి పూర్తిగా విఘాతం కలిగించవు

'నిరసనలు ఆర్థిక వ్యవస్థ'ను సృష్టిస్తాయి : ఢిల్లీ వ్యాపారులకు సుప్రీంకోర్టు సూచన

న్యూఢిల్లీ : నిరసనలు పూర్తిగా వ్యాపారానికి విఘాతం కలిగించవని, నిరసన ప్రదేశాలలో చురుకైన తోపుడు బండ్ల వ్యాపారులకు, విక్రయదారులకు మంచి ఆదాయాన్ని తెచ్చిపెట్టే 'నిరసన ఆర్థిక వ్యవస్థ' కూడా ఉందని సుప్రీంకోర్టు ఢిల్లీ వ్యాపారులనుద్ధేశించి వ్యాఖ్యానించింది. దసరా, దీపావళి పండుగల సమయంలో నిరసనలు ఢిల్లీ వ్యాపారులను తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తున్నాయని పేర్కొంటూ ఢిల్లీ కిరాణా కమిటీ దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌ను భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం మంగళవారం విచారించింది. "నిరసన తెలిపే హక్కు రాజ్యాంగబద్ధంగా గుర్తించబడింది. వ్యాపారం చేసే హక్కు కూడా. 'వ్యాపారం' అంటే వాణిజ్య సంస్థలు కాదు, రోజువారీ కూలీలు, కూరగాయల వ్యాపారులు వంటి వారిలాగా దీన్నే ఏకైక జీవనోపాధిగా చేసుకున్నవారు. వారు ఎక్కడికి వెళ్లగలరు?" అని సిజెఐ వ్యాఖ్యానించారు.

జాతీయ రాజధాని వ్యాపారుల తరఫున వాదిస్తున్న సీనియర్ న్యాయవాది ముకుల్ రోహత్గి, జంతర్ మంతర్ తర్వాత నిరసనల కోసం కేటాయించిన రామ్‌లీలా మైదానం కూడా, జాతీయ రాజధానిలోని ప్రసిద్ధ షాపింగ్, వాణిజ్య కేంద్రమైన కన్నాట్ ప్లేస్ (సిపి)కి కేవలం ఒక మైలు దూరంలోనే ఉందని అన్నారు. " వేల కోట్ల రూపాయలు నష్టపోయారు. కన్నాట్ ప్లేస్‌లో ఎవరూ వ్యాపారం చేయలేకపోతున్నారు. పండుగ సీజన్ మధ్యలో అమ్మకాలు పడిపోవడంతో ఈ వ్యాపారాలతో సంబంధం ఉన్న వేలాది మంది సహాయక కార్మికులు ఉద్యోగాలు కోల్పోయారు," అని రోహత్గి అన్నారు. “ప్రతి ఒక్కరికీ నిరసన తెలిపే హక్కు ఉంది… కానీ ప్రతి ఒక్కరూ అనుమతి షరతులకు కట్టుబడి ఉండాలి. మీరు ఒక నిరసన స్థలాన్ని నిరవధికంగా ఆక్రమించుకోలేరు. అక్కడ ఇతర నిరసనకారులు కూడా ఉన్నారు… వారు ఎక్కడికి వెళ్తారు?” అని సిజెఐ సూర్యకాంత్ ప్రశ్నించారు.

సిపిఎం ప్రధాన కార్యదర్శి ఎంఎ బేబీ తరఫున న్యాయవాది సుభాష్ చంద్రన్‌తో కలిసి హాజరైన సీనియర్ న్యాయవాది ఎన్. హరిహరన్ మాట్లాడుతూ ‘రామ్‌లీలా మైదానాన్ని ఇప్పుడు నిర్దేశిత ప్రదేశంగా ప్రకటించడంపై అధికారులు హఠాత్తుగా పునరాలోచన చేస్తున్నారా’ అని ప్రశ్నించారు. “పౌరులుగా మనం ఇప్పుడు ఎక్కడ నిరసన తెలపాలి? నిరసన అనేది ఒక ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియ. ప్రతి నిరసన ప్రదేశంలోనూ తోపుడు బండి వ్యాపారులు, తోపుడు బండ్ల వ్యాపారులు, చిన్న వ్యాపారులు వ్యాపారం చేస్తూ ఉంటారు... ప్రజాస్వామ్యం అలాగే పనిచేస్తుంది,” అని సీనియర్ న్యాయవాది పి.వి. కేరళ యూనియన్ ఆఫ్ వర్కింగ్ జర్నలిస్ట్స్ తరఫున హాజరైన దినేష్ పేర్కొన్నారు. ఆ ప్రదేశంలో నిరసనకారులకు ఆహారం, నీరు వంటి నిత్యావసరాలను సాధారణంగా తోపుడు బండ్లు, వ్యాపారులు సరఫరా చేస్తారని జస్టిస్ బాగ్చి పేర్కొన్నారు.

"ఆహారం పుష్కలంగా ఉంటుంది... ఇదొక నిరసన ఆర్థిక వ్యవస్థ... మేళాలలో లాగా, ఇక్కడ కూడా చాలా వ్యాపారం జరుగుతుంది... 'మేళా ఆర్థిక వ్యవస్థ'," అని జస్టిస్ బాగ్చి మౌఖికంగా వ్యాఖ్యానించారు. ఈ కేసులో నిరసన నిర్వాహకులను కూడా ఒక పక్షంగా చేర్చారా అని జస్టిస్ బాగ్చి వ్యాపారులను అడిగారు. దానికి రోహత్గి ప్రతికూలంగా సమాధానమిస్తూ, పండుగ సీజన్‌లో నిరసనలపై రెండు నెలల నిషేధం విధించాలని అన్నారు. న్యూఢిల్లీ ట్రేడర్స్ అసోసియేషన్ కూడా బలపరిచిన ఈ పిటిషన్‌పై కోర్టు నోటీసు జారీ చేసింది, నిరసన నిర్వాహకుల వాదనలు వినకుండా ఎలాంటి మధ్యంతర ఉత్తర్వులు జారీ చేయడానికి నిరాకరించింది.