నవతెలంగాణ – న్యూఢిల్లీ: కౌన్సిల్ ఆన్ ఎనర్జీ, ఎన్విరాన్మెంట్ అండ్ వాటర్ (CEEW) భాగస్వామ్యంతో, ప్రాజెక్ట్ ఇన్నర్స్పేస్ భారతదేశంలో భూఉష్ణ శక్తి భవిష్యత్తుపై ఒక నివేదికను ఈరోజు విడుదల చేసింది. ఈ నివేదిక ప్రకారం, భారతదేశంలో భూఉష్ణ శక్తికి సంబంధించి గణనీయమైన సాంకేతిక సామర్థ్యం ఉందని తేలింది: 11,000గిగావాట్ల (GW) పారిశ్రామిక ఉష్ణం, 1,500 GW కంటే ఎక్కువ కూలింగ్, 450 GW విద్యుత్—ఇది భారతదేశ ప్రస్తుత స్థాపిత సామర్థ్యానికి దాదాపు సమానం. దీనిని పాక్షికంగా అమలు చేసినప్పటికీ, భారతదేశ విద్యుత్ వ్యవస్థపై ఒత్తిడిని గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు. పరిశ్రమలు తమ పెరుగుతున్న ఇంధన అవసరాలను తీర్చుకునే విధానంలో వైవిధ్యం తీసుకురావచ్చు. డిమాండ్ను నడిపిస్తున్న డేటా సెంటర్లు, నగరాలు, పరిశ్రమల వంటి రంగాలకు ఒక కీలక వనరుగా భూఉష్ణ శక్తిని ఈ నివేదిక గుర్తించింది. ఇది ఇంధన భద్రతను బలోపేతం చేయడం, స్థితిస్థాపకతను పెంచడం, ఉద్గారాలను తగ్గించడం, లక్షలాది ఉద్యోగాలను సృష్టించడం వంటివి చేస్తుంది. భారత దేశంలో కూలింగ్ డిమాండ్ వేగంగా పెరుగుతున్నందున, పారిశ్రామిక ఇంధన వినియోగం ఎక్కువగా ఇంధన ఆధారితంగా ఉన్నందున, గ్రిడ్పై ఒత్తిడిని తగ్గిస్తూ విశ్వసనీయ శక్తిని అందించడానికి ఇది ఒక ఆచరణాత్మక మా ర్గాన్ని అందిస్తుంది.
భూపటలంలో సహజంగా లభించే వేడి అయిన భూఉష్ణ శక్తి, సమృద్ధిగా, ఎల్లప్పుడూ అందుబాటులో ఉండే ఒక దేశీయ వనరు. పైలట్ ప్రాజెక్టులు, విధానాల అమలు, లక్షిత ప్రోత్సాహకాల ద్వారా భూఉష్ణ శక్తిని పెద్ద ఎత్తున విస్తరించడానికి ఒక మార్గాన్ని ఈ నివేదిక వివరిస్తుంది—ఈ దశాబ్దంలోనే తొలిదశ అభివృద్ధి నుండి పూర్తిస్థాయి వినియోగానికి వెళ్లాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. భారతదేశం దశాబ్దాల క్రితమే భూఉష్ణ వనరుల అన్వేషణను ప్రారంభించినప్పటికీ, అధిక అన్వేషణ నష్టాలు, డ్రిల్లింగ్ రాబడులలో అనిశ్చితి, సహాయక విధానాల కొరత కార ణంగా వినియోగం పైలట్ ప్రాజెక్టులకే పరిమితమైంది. డ్రిల్లింగ్ సాంకేతికతలలో పురోగతి, మెరుగైన భూగర్భ సమాచారం, భారతదేశ ఇటీవలి భూఉష్ణ శక్తి జాతీయ విధానం ఇప్పుడు పెద్ద ఎత్తున వినియోగాన్ని గణనీయం గా సాధ్యం చేస్తున్నాయని ఈ నివేదిక పేర్కొంది. ప్రాజెక్ట్ ఇన్నర్స్పేస్ జియోఫండ్ చొరవతో మద్దతు పొందిన హిమాచల్ ప్రదేశ్లోని తాప్రి జియోథర్మల్ కోల్డ్ స్టోరేజ్ ప్రాజెక్ట్తో సహా, భూఉష్ణ ప్రాజెక్టులు ఇప్పటికే కొనసాగుతు న్నాయి.
భారతదేశంలో భూతాప శక్తి భవిష్యత్తు
● 1,500 GWలకు పైగా కూలింగ్ సాంకేతిక సామర్థ్యాన్ని (3.5 కి.మీ. లోతు వరకు) ఇది ప్రముఖంగా ప్రస్తావిస్తుంది; విద్యుత్ వినియోగాన్ని 30–40% వరకు తగ్గించగల వ్యవస్థలు ఇందులో ఉన్నాయి.
● 11,000 GW కంటే అధికమైన పారిశ్రామిక ఉష్ణ సాంకేతిక సామర్థ్యాన్ని అంచనా వేస్తోంది (3.5 కి.మీ. లోతు వరకు, 100 డిగ్రీల సెల్సియస్ కటాఫ్ పరిమితితో);
● విద్యుదుత్పత్తికి గల 450 GW సాంకేతిక సామర్థ్యాన్ని (5 కి.మీ. లోతు వరకు) చాటిచెబుతోంది.
● భూతాప విద్యుత్ వినియోగానికి అత్యధిక అవకాశాలు కలిగిన అగ్రగామి రాష్ట్రాలను గుర్తించింది; వీటిలో గుజరాత్, ఉత్తరప్రదేశ్, పశ్చిమ బెంగాల్, తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర, ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉన్నాయి.
● డిమాండ్ను తగ్గించే కూలింగ్ అప్లికేషన్ల ద్వారా, కీలక భౌగోళిక ప్రాంతాలలో 24/7 స్థిరమైన విద్యుత్ సరఫరా ద్వారా భారతదేశ డేటా సెంటర్ వృద్ధికి జియోథర్మల్ ఎలా తోడ్పడగలదో ఇది వివరిస్తుంది.
‘‘భారతదేశానికి భూతాప శక్తి అనేది ఒక భారీ మరియు ఇంకా వినియోగించని ఇంధన అవకాశం — పారిశ్రామిక వేడి, కూలింగ్ వంటివి ఈరోజే ఆర్థికంగా వినియోగించడానికి సిద్ధంగా ఉన్న సులభమైన వనరులు” అని ప్రాజెక్ట్ ఇన్నర్స్పేస్ ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్ జేమీ బీర్డ్ అన్నారు. ‘‘ఆర్థిక వృద్ధి కారణంగా పెరుగుతున్న డిమాండ్, మరియు ఇంధన సరఫరాలో నిరంతర అంతరాయాలు ఏర్పడే అవకాశం ఉన్నందున, భూతాప శక్తి అందించేంత స్థానిక, స్థితిస్థాపక సమృద్ధిని అందించే ఇంధన వనరులు చాలా తక్కువగా ఉన్నాయి’’ అని అన్నారు.
‘‘ప్రతి ఇంధన వ్యవస్థకు వైవిధ్యం ఒక ముఖ్యమైన లక్షణం’’ అని సీఈఈడబ్ల్యూ (CEEW) ఫెలో, డైరెక్టర్ (స్ట్రాట జిక్ పార్టనర్షిప్స్) కార్తీక్ గణేశన్ అన్నారు. ‘‘భారతదేశ ఇంధన సరఫరా స్వచ్ఛమైన వనరుల వైపు మళ్లుతు న్నందున, ఈ వైవిధ్యాన్ని కొత్త సాంకేతికతల ద్వారా సాధించాల్సి ఉంటుంది. భూతాప శక్తి అనేది సర్వత్రా లభించే వనరు. ఇది ఇంధన భద్రతకు హామీ ఇస్తుంది, పర్యావరణ నష్టాన్ని తక్కువగా ఉంచుతుంది. స్వల్పకాలిక వాతావరణ వైపరీత్యాలు, దీర్ఘకాలిక శీతోష్ణస్థితి మార్పుల వల్ల ఇది ప్రభావితం కాదు’’ అని అన్నారు.
‘‘అడపాదడపా లభించే పునరుత్పాదక విద్యుత్ను ఉపయోగించి పారిశ్రామిక ఉష్ణాన్ని కార్బన్ రహితంగా మార్చ డం కష్టతరమైన పని, అందువల్ల రసాయన పరిశ్రమ అనేది కాలుష్యాన్ని తగ్గించడానికి వీలుకాని క్లిష్టమైన రంగంగా మిగిలిపోయింది’’ అని ఆర్తి ఇండస్ట్రీస్ కార్పొరేట్ స్ట్రాటజీ హెడ్ మిరిక్ గోగ్రి అన్నారు. ‘‘భూతాప శక్తి స్వచ్ఛమైన బేస్లోడ్ విద్యుత్తు, ఉష్ణానికి ఒక అద్భుతమైన వనరు. ఇది మా కార్బన్ ఉనికిని తగ్గించడంతో పాటు, మా ప్లాంట్లను అంతరాయం లేకుండా నడపడానికి వీలు కల్పించే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంది. ఝగాడియా లోని పారిశ్రామిక జోన్లో భూతాప అభివృద్ధి సాధ్యమని ఈ నివేదిక గుర్తించినందుకు మేం చాలా సంతోషిస్తు న్నాం. ఈ అపారమైన వనరును మా కార్యకలాపాలలో ఏకీకృతం చేసే మార్గాలను అన్వేషించడానికి ఎదురుచూ స్తున్నాం’’ అని అన్నారు.
ఈ నివేదికకు ప్రాజెక్ట్ ఇన్నర్ స్పేస్ నేతృత్వం వహించగా, సీఈఈడబ్ల్యూ భాగస్వామ్యంతోనూ, భారతదేశంతో పాటు అంతర్జా తీయ స్థాయిలోని 12 ప్రముఖ సంస్థల సహకారంతోనూ ఇది రూపొందించబడింది.
