నేటి డిజిటల్ యుగంలో మన చుట్టూ సమాచారం ఒక మహా సముద్రంలా ముంచెత్తుతోంది. స్మార్ట్ఫోన్ తెరపై నిరంతరం మెరిసే బ్రేకింగ్ న్యూస్ అలర్ట్లు, సోషల్ మీడియా అప్డేట్లు, ప్రత్యక్ష ప్రసారాలు మనల్ని క్షణం కూడా ఖాళీగా ఉంచడం లేదు. ముఖ్యంగా పశ్చిమ ఆసియాలో జరుగుతున్న తాజా ఘర్షణలు ప్రపంచాన్ని కుదిపేస్తున్నాయి. అయితే, ఈ వేగవంతమైన సమాచార ప్రవాహం మధ్య ఒక నిశ్శబ్ద మార్పు చోటుచేసుకుంటోంది. ప్రజలు కేవలం శీర్షికలతో సంతప్తి చెందడం లేదు. ”జ్ఞానం అనేది సముద్రం వంటిది; ఉపరితలంపై అలలు మాత్రమే కనిపిస్తాయి, కానీ ముత్యాలు కావాలంటే లోతుగా వెతకాలి.”
కేవలం ట్వీట్లు చూసి వదిలేయకుండా, యుద్ధం వెనుక ఉన్న సంక్లిష్ట చరిత్రను, రాజకీయ సమీకరణాలను అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రజలు పుస్తకాలు, పోడ్కాస్ట్లు, విశ్లేషణాత్మక వ్యాసాల వైపు మళ్లుతున్నారు. ఇది తక్షణ సమాచారం కంటే నిజమైన జ్ఞానానికి ఇస్తున్న ప్రాధాన్యతకు నిదర్శనం.
35,000 అడుగుల ఎత్తులో చదవడం: ఒక ఆధునిక రూపకం: ‘35,000 అడుగుల ఎత్తులో చదవడం’ అనే మాట ఇప్పుడు ఒక శక్తివంతమైన రూపకంగా మారింది. గతంలో విమాన ప్రయాణం అంటే కేవలం విశ్రాంతి లేదా నిద్ర కోసం కేటాయించే సమయం. కానీ నేడు, ఆకాశ ప్రయాణం ఒక మేధోపరమైన చర్చా వేదికగా మారుతోంది. వేల అడుగుల ఎత్తులో, ప్రపంచానికి దూరంగా ఉన్న సమయంలో ప్రయాణికులు అంతర్జాతీయ సంబంధాలు, భౌగోళిక ఘర్షణలపై రాసిన పుస్తకాల్లో మునిగిపోతున్నారు.
ఇది కేవలం ఒక అలవాటు, మార్పు కాదు. ఇది సమాజం పఠన ప్రవర్తనలో వచ్చిన విప్లవం. ప్రజలు తమ చుట్టూ జరుగుతున్న వినాశనాన్ని కేవలం వార్తగా కాకుండా, ఒక చారిత్రక పరిణామంగా చూడటం మొదలుపెట్టారు. రైలు ప్రయాణాల్లో అయినా, ప్రశాంతమైన సాయంత్రాల వేళల్లో అయినా, వాస్తవాలను లోతుగా విశ్లేషించే పద్ధతి పెరగడం శుభపరిణామం.
యుద్ధం & గ్రంథాలయాలు – ఒక విషాద బంధం: 2026 సంవత్సరం మానవ చరిత్రలో ఒక చీకటి అధ్యాయంగా మిగిలిపోనుంది. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్, ఇరాన్ దేశాల మధ్య చెలరేగిన యుద్ధం ప్రాణనష్టంతో పాటు జ్ఞాననష్టాన్ని కూడా మిగిల్చింది. యుద్ధం సంభవించినప్పుడు సైనిక స్థావరాలు మాత్రమే కాదు, గ్రంథాలయాలు కూడా లక్ష్యాలుగా మారుతున్నాయి. గ్రంథాలయాలు అంటే కేవలం కాగితాల కట్టలు కావు; అవి ఒక జాతి సామూహిక స్మృతి
‘ఒక జాతిని నిర్మూలించాలంటే ఆ దేశ సరిహద్దులను చెరిపేయాల్సిన అవసరం లేదు, వారి గ్రంథాలయాలను ధ్వంసం చేస్తే చాలు.’ అని రే బ్రాడ్బరీ అంటారు. ఈ యుద్ధంలో విశ్వవిద్యాలయ గ్రంథాలయాలు, పరిశోధనా కేంద్రాలు, అమూల్యమైన ఆర్కైవ్లు ధ్వంసం కావడం మానవాళికి జరిగిన తీరని లోటు.
గ్రంథాలయాలు లక్ష్యాలుగా ఎందుకు మారతాయి?: యుద్ధంలో గ్రంథాలయాలను ఉద్దేశపూర్వకంగా లక్ష్యంగా చేసుకోవడం వెనుక క్రూరమైన వ్యూహాలు ఉన్నాయి.
సాంస్కతిక గుర్తింపును చెరిపివేయడం: ఒక ప్రాంతపు చరిత్రను, వారి పూర్వీకుల గుర్తింపును నాశనం చేయడం ద్వారా ఆ జాతిని మానసిక బానిసలుగా మార్చవచ్చు.
వ్యూహాత్మక విలువ: విశ్వవిద్యాలయ గ్రంథాలయాల్లో సైనిక, రాజకీయ, సాంకేతిక పరిశోధనలకు సంబంధించిన రహస్య సమాచారం ఉంటుంది. వీటిని ధ్వంసం చేయడం ద్వారా ప్రత్యర్థి దేశపు మేధో సంపత్తిని దెబ్బతీయవచ్చు,
మానసిక యుద్ధం: సాంస్కతిక కేంద్రాన్ని కూల్చివేయడం అంటే ఆ ప్రజల ఆత్మవిశ్వాసాన్ని దెబ్బతీయడమే. ”మా భవిష్యత్తు నాశనమైంది” అనే నిరాశను వారిలో నింపడానికి ఇది ఒక మార్గం.,
2026 యుద్ధం – ఇప్పటివరకు జరిగిన విధ్వంసం: మార్చి 2026 నాటికి అందిన నివేదికల ప్రకారం, ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్ దేశాల్లోని అనేక విద్యా కేంద్రాలు శిథిలమయ్యాయి. ఇరాన్లోని తెహ్రాన్, ఇస్ఫహాన్ వంటి నగరాల్లోని విశ్వవిద్యాలయ క్యాంపస్లు క్షిపణి దాడులకు గురయ్యాయి.
టెక్నియన్ గ్రంథాలయం: ఇజ్రాయెల్లోని హైఫాలో ఉన్న ఈ ప్రతిష్టాత్మక గ్రంథాలయం మార్చి 26న జరిగిన దాడిలో తీవ్రంగా దెబ్బతింది. ఇది మధ్యప్రాచ్యంలోని సాంకేతిక విజ్ఞానానికి పట్టుకొమ్మ వంటిది.
గోలెస్టాన్ ప్యాలెస్ గ్రంథాలయం: ఇరాన్లోని ఈ చారిత్రక కట్టడం నిర్మాణపరంగా దెబ్బతింది. ఇక్కడ 17వ శతాబ్దానికి చెందిన అమూల్యమైన ‘మురక్కా-ఎ-గుల్షన్’ ఆల్బమ్ ఉంది. ఇలాంటి అరుదైన పత్రాలు ప్రమాదంలో పడటం చరిత్రకారులను ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది.
దెబ్బతిన్న ప్రధాన ప్రదేశాలు – వాటి విశిష్టత: ఈ యుద్ధంలో సుమారు 56 నుండి 120 వరకు సాంస్కతిక వారసత్వ ప్రదేశాలు దెబ్బతిన్నాయని అంచనా. ఇస్ఫహాన్ లోని సైన్స్ డ టెక్నాలజీ విశ్వవిద్యాలయ గ్రంథాలయం దెబ్బతినడం వల్ల అక్కడి అత్యాధునిక పరిశోధనలు ఆగిపోయాయి. ఒక్కొక్క గ్రంథాలయం కూలిపోవడం అంటే, వేల ఏళ్ల మానవ మేధస్సు బూడిదలో కలిసిపోవడమే. ఈ నష్టం కేవలం ఆయా దేశాలది మాత్రమే కాదు, ప్రపంచ విద్యా సముదాయానిది కూడా. ”పుస్తకాలు కాల్చివేసే చోట, కాలక్రమేణా మనుషులను కూడా కాల్చివేస్తారు” అని హెన్రిక్ హీన్ అంటారు.
ప్రభావాలు, విద్యా వ్యవస్థ, గుర్తింపు: గ్రంథాలయాల ధ్వంసం వల్ల కలిగే నష్టం తక్షణమే కనిపించదు, కానీ దాని ప్రభావం తరతరాల వరకు ఉంటుంది.
శాశ్వత పత్రాల నష్టం: డిజిటల్ యుగంలో ఉన్నా, కొన్ని అరుదైన చేతివ్రాత ప్రతులు ఒకే ఒక్క కాపీలో ఉంటాయి. అవి నాశనమైతే ఆ చరిత్ర శాశ్వతంగా కనుమరుగవుతుంది.
విద్యా అంతరాయం: వేలాది మంది విద్యార్థులు తమ పరిశోధనా వనరులను కోల్పోయారు. లైబ్రరీ లేని విశ్వవిద్యాలయం ప్రాణం లేని శరీరం వంటిది.
పునర్నిర్మాణ సవాళ్లు: యుద్ధం తర్వాత దేశాన్ని నిర్మించాలంటే భూమి రికార్డులు, పౌరసత్వ పత్రాలు అవసరం. ఆర్కైవ్లు ధ్వంసం కావడం వల్ల పాలనా వ్యవస్థ స్తంభించిపోతుంది.
గాజా నుండి ఇరాన్ వరకు, పునరావతమవుతున్న విషాదం: గతంలో గాజా, లెబనాన్, ఉక్రెయిన్లలో మనం చూసిన అదే విధ్వంస నమూనా ఇప్పుడు ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్లలో కనిపిస్తోంది. ఇది కేవలం భౌగోళిక యుద్ధం కాదు, ఇది ‘జ్ఞానంపై జరుగుతున్న యుద్ధం’. ఒక సమాజ మేధో కట్టడాన్ని పడగొట్టడానికి గ్రంథాలయాలను లక్ష్యంగా చేసుకోవడం ఒక క్రూరమైన అంతర్జాతీయ ధోరణిగా మారుతోంది.
ఆశావహ దృక్పథం, నిశ్శబ్ద నివాళి: ఈ విధ్వంసం మధ్యలో, ”ఇలా ఎందుకు జరుగుతోంది?” అని ప్రశ్నించే ప్రతి పాఠకుడు, నాశనమైన జ్ఞానానికి ఒక నిశ్శబ్ద నివాళి అర్పిస్తున్నట్లే. చదువు అనేది స్వేచ్ఛకు ఆయుధం. గ్రంథాలయం ఆ ఆయుధాన్ని అందించే కోట.” నెల్సన్ మండేలా మనం ఎంత ఎక్కువ చదివితే, ఎంత లోతుగా విశ్లేషిస్తే, అంతగా యుద్ధ నిరర్థకతను అర్థం చేసుకోగలం. నిజమైన జ్ఞానం ప్రజలను విభజించదు, అది చేరవేస్తుంది.
అక్షరమే అమరం: శరీరాలు మరణించవచ్చు, భవనాలు కూలిపోవచ్చు, కానీ పుస్తకాల ద్వారా ప్రవహించే ఆలోచనలు మాత్రం అమరమైనవి. యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకున్న వేళ, గ్రంథాలయాలు శిథిలమవుతున్న సమయంలో, మనం చేయగలిగిన అతిపెద్ద పోరాటం ‘చదవడం’. ప్రతి అక్షరం ఒక దీపం వంటిది. ఒక గ్రంథాలయం కూలిపోయినా, మరొక పాఠకుడి మనస్సులో ఆ జ్ఞానం సజీవంగా ఉంటుంది.
రేపటి భారతాన్ని, రేపటి ప్రపంచాన్ని కాపాడుకోవాలంటే మనం కేవలం వార్తలను వినేవారిగా కాకుండా, చరిత్రను చదివేవారిగా మారాలి. ఎందుకంటే, ఆకాశంలో ప్రయాణిస్తూ పుస్తకం చదివే ఆ పాఠకుడి నుండే శాంతి మరియు వివేకం ఉద్భవిస్తాయి. ”ఒక్కొక్క పుస్తకం… ఒక్కొక్క దీపం, విజ్ఞానంతో లోకాన్ని వెలిగిద్దాం.” నేడే ఒక పుస్తకాన్ని తెరవండి, యుద్ధం సృష్టించిన చీకటిని జ్ఞానంతో పారద్రోలండి.
– డా|| రవికుమార్ చేగొని, 9866928327
