ఇరవైయేండ్ల చదువుకు విలువెక్కడ?

​
భారతదేశంలో ప్రభుత్వ ఉద్యోగం అనేది కేవలం ఒక ఉపాధి అవకాశం కాదు. లక్షలాది కుటుంబాలకు అది ఆర్థిక భద్రతకు, సామాజిక గౌరవానికి ప్రతీక. అలాంటి అవకాశాలను అందించే నియామక వ్యవస్థలు సహజంగానే అత్యుత్తమ ప్రతిభను ఎంపిక చేయాలని ఆశిస్తాం. అయితే ఇక్కడే ఒక ప్రాథమిక వైరుధ్యం కనిపిస్తోంది. ఒక విద్యార్థి పాఠశాల నుండి విశ్వవిద్యాలయం వరకు దాదాపు రెండు దశాబ్దాల పాటు వివిధ సబ్జెక్టులను అభ్యసిస్తూ, వందలాది పరీక్షలు రాస్తూ, నిరంతర కృషితో తన విద్యా ప్రస్థానాన్ని నిర్మించు కుంటాడు. కానీ ఉద్యోగ నియామకానికి వచ్చేసరికి, ఆ సుదీర్ఘ ప్రయాణం దాదాపు అప్రస్తుతం అయిపోతుంది. చివరికి కొన్ని గంటల పాటు జరిగే ఒకే ఒక్క పరీక్షే అతని భవిష్యత్తును నిర్ణయిస్తుంది. రెండు దశాబ్దాల విద్యా ప్రయాణం కంటే చివరి రెండు మూడేండ్ల పరీక్షా తయారీనే నిర్ణయాత్మకంగా మారితే, విద్యా వ్యవస్థ లక్ష్యాలు, నియామక వ్యవస్థ లక్ష్యాలు నిజంగా ఒకే దిశలో ఉన్నాయా అనే ప్రశ్న సహజంగానే తలెత్తుతుంది.

దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించిన కోచింగ్ పరిశ్రమను కేవలం ఒక వ్యాపార విజయగథగా చూడడం సరిపోదు. అది విద్యా వ్యవస్థ, నియామక వ్యవస్థల మధ్య ఏర్పడిన అంతరానికి ప్రతిబింబం. ఒకవేళ పాఠశాలలు, కళా శాలలు అందిస్తున్న విద్యే నియామకాలలో నిర్ణయాత్మక పాత్ర పోషిస్తే, సమాంతరంగా మరో విద్యావ్యవస్థ ఎందుకు అవసరమైంది? ఎందుకు లక్షలాది మంది విద్యార్థులు డిగ్రీ పూర్తయిన తర్వా త మళ్లీ ప్రత్యేక శిక్షణ కోసం కోచింగ్ కేంద్రాలను ఆశ్రయించాల్సి వస్తోంది? అసలు సమస్య కోచింగ్ సంస్థల ఉనికిలో లేదు. పాఠశాలలు, కళాశాలలు ఇరవై ఏళ్ల పాటు అందిస్తున్న విద్య, తుది ఎంపిక ప్రక్రియ మధ్య సంబంధం ఎందుకు బలహీనపడిందన్నదే ప్రధాన ప్రశ్న.

ఏ పోటీ పరీక్ష లక్ష్యమైనా ఉత్తమ అభ్యర్థిని ఎంపిక చేయడమే. అయితే ఉత్తమ అభ్యర్థి అంటే ఎవరు? బాల్యం నుంచే వివిధ సబ్జెక్టులపై పట్టు సాధిస్తూ, నిరంతర కృషితో ఎదిగిన విద్యార్థినా? లేక పరీక్షల నమూనాలను అర్థం చేసుకుని వాటిని అధిగమించే ప్రత్యేక వ్యూహాలను అలవర్చుకున్న అభ్యర్థినా? రెండు దశాబ్దాల విద్యా ప్రస్థానం కంటే చివరి రెండు మూడేండ్ల పరీక్షా తయారీకి అధిక ప్రాధాన్యం లభిస్తే, మనం నిజంగా విద్యను కొలుస్తున్నామా? లేక పరీక్షలను ఛేదించే నైపుణ్యాన్నే కొలుస్తున్నామా? ఏ వ్యవస్థలోనైనా ప్రోత్సాహకాలు దాని స్వభావాన్ని నిర్ణయిస్తాయి. పాఠశాల స్థాయి నుండి డిగ్రీ వరకు సాధించిన ప్రతిభకు, క్రమశిక్షణకు, నిరంతర మేధో శ్రమకు తుది ఎంపికలో ఎలాంటి ప్రాధాన్యం లేకపోతే, విద్యార్థులు కూడా సహజంగానే పరీక్షలకే పరిమితమైన తయారీ వైపు మొగ్గు చూపుతారు. అప్పుడు విద్య జ్ఞానాన్ని పెంపొందించే ప్రక్రియగా కాకుండా, కేవలం అర్హత పత్రాలను సంపాదించే సాధనంగా మారే ప్రమాదం ఉంటుంది. ఇరవై ఏళ్ల విద్యా ప్రయాణం, తుది ఎంపిక ప్రక్రియ మధ్య ఎలాంటి సంబంధం లేకపోతే, విద్యార్థులు విద్యను గౌరవించాలా? లేక కేవలం పరీక్షలను మాత్రమే గౌరవించాలా?

ఈ వైరుధ్యాన్ని అధిగమించాలంటే, సంస్కరణలు కేవలం ప్రశ్నాపత్రాల రూపకల్పనలో కాకుండా నియామక వ్యవస్థ తత్వంలోనే ప్రారంభం కావాల్సిన అవసరం ఉందనే అభిప్రాయాలు వినిపిస్తున్నాయి. ఒక అభ్యర్థి పాఠశాల, ఇంటర్, డిగ్రీ స్థాయిలలో సాధించిన విద్యా ప్రదర్శనకు పరిమిత స్థాయిలో వెయిటేజీ కల్పిం చడం లేదా తుది ఎంపికలో అదనపు ప్రమాణంగా పరిగణించడం వంటి అంశాలు పరిశీలించదగినవిగా కనిపిస్తున్నాయి. దీని ద్వారా రెండు దశాబ్దాల విద్యా ప్రస్థానానికి మరింత అర్థవంతమైన స్థానం కల్పించే అవకాశం ఉండవచ్చు.అదే సమయంలో పూర్తి సిలబస్‌ను ముందుగానే ప్రకటించే ప్రస్తుత పద్ధతి కూడా పునఃపరిశీలనకు అర్హమైన అంశంగా కనిపిస్తోంది. ప్రశ్నల స్వభావాన్ని ముందుగానే అంచనా వేయగలిగే స్థితి ఏర్పడినప్పుడు, పరీక్షలు జ్ఞానాన్ని కాకుండా నమూనాలను కొలవడం ప్రారంభిస్తాయనే వాదనలు ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో పూర్తి సిలబస్‌కు బదులుగా కేవలం సబ్జెక్టుల పరిధిని మాత్రమే ప్రకటించడం, ప్రతి నోటిఫికేషన్‌కు అనుగుణంగా అంతర్గత ప్రాధాన్యతలను మార్చడం వంటి ప్రత్యామ్నాయాలు కూడా చర్చకు అర్హమైనవే. ప్రశ్నాపత్రంలో ఒక భాగం ఒకటవ తరగతి నుండి డిగ్రీ వరకు అభ్యర్థి నిర్మించుకున్న ప్రాథమిక విజ్ఞానాన్ని పరీక్షించేలా, మిగిలిన భాగం ఆయా ఉద్యోగాలకు అవసరమైన వృత్తిపరమైన నైపుణ్యాలు, నైతిక విలువలు, నిర్ణయాత్మక సామర్థ్యాన్ని అంచనా వేసేలా రూపొందించే విధానంపై కూడా విస్తృత చర్చ జరగాల్సిన అవసరం ఉంది.

ఎందుకంటే అసలు ప్రశ్న కోచింగ్ కేంద్రాలను ఎలా నియంత్రించాలన్నది కాదు. పాఠశాలలు, కళాశాలలు రెండు దశాబ్దాల పాటు నిర్మించిన మేధో సంపత్తికి, చివరి పరీక్షా తయారీ కంటే ఎక్కువ గౌరవం ఇవ్వాలా లేదా అన్నదే అసలు ప్రశ్న. ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం ‘అవును’ అయితే, నియామక వ్యవస్థలో మార్పులు అనివార్యం. లేకపోతే మన విద్యాసంస్థలు జ్ఞానాన్ని పెంపొందించే కేంద్రాలుగా కాకుండా కేవలం సర్టిఫికెట్లు అందించే కర్మాగారాలుగా మిగిలిపోయే ప్రమాదం ఉంది. ఎందుకంటే ఒక దేశ భవిష్యత్తును నిర్ణయించేది ఎవరు పరీక్షలో విజయం సాధించారన్నది కాదు. ఎలాంటి ప్రతిభను విజేతగా నిలబెట్టాలను కుంటుందన్నదే.

కె.అమరావతి