ఒకప్పుడు చదవడం సహజమైన అనుభవం. ఆసక్తి కలిగిందని, కవర్ ఆకట్టుకుందని, లేదా మరొక ప్రపంచంలో మునిగిపోవాలని అనిపించిందని పుస్తకం తీసుకునేవాళ్లం. కానీ క్రమంగా చాలా మందికి చదవడమనే అలవాటు మారిపోయింది. అది ‘ఆప్టిమైజ్’ చేయబడిన కార్యకలాపంగా మారింది. సంవత్సరానికి చదవాల్సిన పుస్తకాల లక్ష్యాలు పెట్టుకుంటాం. చదివిన పేజీలు లెక్కపెడతాం. అభివృద్ధి కలిగిస్తాయని చెప్పే నాన్-ఫిక్షన్ పుస్తకాలను ప్రాధాన్యంగా తీసుకుంటాం. అనుభవం పొందడంకన్నా, ఎంత జ్ఞానం సంపాదించామనే దానిని విలువగా చూస్తాం.
చదవడం ద్వారా ఎదగడం అర్థవంతమే. కానీ ప్రతి పుస్తకం ఉపయోగకరంగా ఉండాలని ఒత్తిడి పెడితే, చదవడంలో ఆనందం మెల్లగా తగ్గిపోతుంది. ప్రతి పుస్తకం తన ఉపయోగాన్ని నిరూపించుకోవాల్సి వస్తే, చదవడం ఒక పని లాగా అనిపిస్తుంది. కానీ చదవడం ఎప్పుడూ ప్రదర్శనగా ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. అది మన అంతర్ముఖ ప్రపంచం. పేజీలపై ఉన్న పదాల మధ్య సంభాషణ కావాలి. ఉత్పాదకత లక్ష్యాలకన్నా మన భావోద్వేగ స్థితి ఆధారంగా పుస్తకాలు ఎంచుకోవడం ఆ సంభాషణను తిరిగి తెస్తుంది. అది బాధ్యత నుంచి అనుబంధానికి మార్పును కలిగిస్తుంది.
చదవడంలోని దాచిన ఒత్తిడి: సమర్థతను విలువైనదిగా చూసే సంస్కతిలో, వినోద కార్యకలాపాలనూ ఫలితాల ఆధారంగా కొలుస్తాం. చదవడం మన నైపుణ్యాలను పెంచితే, తెలివితేటలను మెరుగుపరిస్తే, వత్తి విజయాన్ని సాధించడంలో సహాయపడితేనే గొప్పదిగా భావిస్తాం. ఫలితంగా కథా సాహిత్యం, సాంత్వనాత్మక పుస్తకాలు, తేలికైన కథలను ఎంచుకున్నప్పుడు కొంతమందికి అపరాధభావన కలుగుతుంది. అలసట ఉన్నప్పటికీ గంభీరమైన నాన్-ఫిక్షన్ పుస్తకాలను బలవంతంగా చదువుతారు.
”నాకు ఒక పాఠకుల కుటుంబాన్ని చూపించు, నేను మీకు ప్రపంచాన్ని కదిలించే వ్యక్తులను చూపుతాను” అన్న నెపోలియన్ బోనాపార్టే మాటలు వల్ల, వ్యక్తిగత వికాసం సామూహిక మార్పుగా రూపాంతరం చెందడంలో పుస్తకాలు ప్రధాన పాత్ర వహిస్తాయనే విషయం బోధపడుతుంది. పుస్తకాలు మానవ విలువలను పెంపొందిస్తాయి. సమానత్వం, స్వేచ్ఛ, న్యాయం, మానవత్వం వంటి భావనలను మన మనస్సుల్లో బలంగా నాటుతాయి. అజ్ఞానం, మూఢనమ్మకాలు, అన్యాయాలపై అవగాహన కలిగించి, సమాజాన్ని సక్రమ దిశలో నడిపించడంలో పుస్తకాలు దోహదపడతాయి. చదువుకున్న వ్యక్తి తన హక్కులు మాత్రమే కాకుండా బాధ్యతలను కూడా గ్రహించి, సమాజ నిర్మాణంలో చురుకుగా పాల్గొంటాడు. సాటి మనిషి పై సహానుభూతి కలుగుతుంది.
ఇలా సాగితే, చదవడం ఆసక్తికి, ప్రశాంతతకు కాకుండా, శ్రమ, అంచనాలకు ప్రతీకగా మారుతుంది. ఒక పుస్తకం పూర్తిచేయడం అనుభవంగా కాకుండా ఒక పనిని ముగించినట్టుగా అనిపిస్తుంది. ఉత్పాదకత ప్రధాన ప్రమాణంగా మారితే, చదవడమనే తగ్గిపోతుంది. జీవితాన్ని సుసంపన్నం చేయాల్సిన అలవాటు భారంగా మారుతుంది.
భావోద్వేగ మేధస్సు: మన భావోద్వేగ స్థితి మన దష్టి, అర్థం చేసుకునే సామర్థ్యం, ఓపికను ప్రభావితం చేస్తుంది. అధిక ఒత్తిడిలో ఉన్నప్పుడు క్లిష్టమైన వాదనలు చదవడం కష్టంగా ఉంటుంది. అశాంతిగా ఉన్నప్పుడు నెమ్మదిగా సాగే సాహిత్యం పట్టించుకోలేకపోవచ్చు. దుఃఖంలో ఉన్నప్పుడు సవాళ్లకన్నా మదుత్వం కావాలి.
భావోద్వేగానికి అనుగుణంగా చదవడం ఒక సాధారణ ప్రశ్నతో ప్రారంభమవుతుంది. ‘ఇప్పుడు నాకు ఏమి అవసరం?’ కొన్నిసార్లు తప్పించుకోవడం, కొన్నిసార్లు ధైర్యం, కొన్నిసార్లు ఉత్తేజం లేదా కొత్త దక్కోణం. మీ భావోద్వేగ స్థితికి అనుగుణంగా పుస్తకాలు ఎంచుకోవడం అనుసరణను సష్టిస్తుంది. అప్పుడు చదవడం మరింత లోతైన అనుభూతిగా మారుతుంది.
వేర్వేరు భావాలు, వేర్వేరు పుస్తకాలు: మన అంతర్ముఖ ప్రపంచం నిరంతరం మారుతూ ఉంటుంది. అలసటగా ఉన్న సమయంలో ఆహ్లాద వాతావరణాన్ని అందించే నవలలు సాంత్వననిస్తాయి. జీవితం నిలకడగా అనిపించినప్పుడు ధైర్యం, కొత్త దక్కోణంలో ఆలోచించే ఇచ్చే పుస్తకాలు ఆకర్షిస్తాయి. ఒంటరితనంలో పాత్రల ఆధారిత కథలు స్నేహితుల్లా అనిపిస్తాయి. క్లిష్టమైన పుస్తకాలు కూడా ఆసక్తిగా చదివితే ఉత్సాహాన్నిస్తాయి. అదే పుస్తకం బలవంతంగా చదివితే శ్రమగా అనిపిస్తుంది. తేడా పుస్తకంలో కాదు, మీ సిద్ధతలో ఉంటుంది.
భావోద్వేగంతో చదవడం అలసటను తగ్గిస్తుంది: చదవడంలో వచ్చే అలసట ఆసక్తి లేమి వల్ల కాదు, సరిపోని ఎంపిక వల్ల. మీ భావోద్వేగ స్థితికి సరిపోని పుస్తకాన్ని చదవడం ప్రతికూలతను కలిగిస్తుంది. క్రమశిక్షణ లేమి కాదు, సరిపోని ఎంపికే సమస్య అని అర్థమవుతుంది.
ఆనందం, ఉత్పాదకత : భావోద్వేగానికి అనుగుణంగా చదవడం అభివద్ధిని వదిలేయడం కాదు. అది విలువను విస్తరించడం. మీ ఊహాశక్తిని పునరుద్ధరించే నవలకూ విలువ ఉంది. మీరు అర్థమయ్యారని అనిపించే ఆత్మకథకూ విలువ ఉంది. విశ్రాంతినిచ్చే ఫాంటసీ కథకూ విలువ ఉంది. ఆనందం క్రమశిక్షణకు బలం ఇస్తుంది. చదవడం ఆనందంగా అనిపిస్తే, మీరు దీన్ని కొనసాగిస్తారు. దీర్ఘకాలంలో, ఆసక్తి ఆధారంగా వచ్చే ఎదుగుదల మరింత స్థిరంగా ఉంటుంది.
లక్ష్యాలు, జాబితాలకు అలవాటు పడిన పాఠకులకు భావోద్వేగం ఆధారంగా చదవడం మొదట అస్పష్టంగా అనిపించవచ్చు. కానీ మీరు గమనించడం ప్రారంభిస్తే, ఏ పుస్తకాలు మిమ్మల్ని ఆకర్షిస్తున్నాయో అర్థమవుతుంది. ఒత్తిడిలో ఉన్నప్పుడు ఏ రకమైన పుస్తకాలు సాంత్వన ఇస్తాయో, ప్రశాంత సమయంలో ఏ రచయితలు ఉత్తేజపరుస్తారో తెలుస్తుంది. అప్పుడు బుక్షెల్ఫ్ మీ ప్రతిష్ఠకోసం కాదు, స్వీయ అవగాహన కోసం. చదవడం ప్రదర్శన కాదు, అనుబంధం అవుతుంది.
చదవడాన్ని ప్రదర్శన కాదు: భావోద్వేగం ఆధారంగా ఎంపిక చేయడం వల్ల పోలికల నుంచి విముక్తి లభిస్తుంది. ఇతరుల జాబితాలతో మీ జాబితాను పోల్చుకోవాల్సిన అవసరం ఉండదు. చదవడం మళ్లీ వ్యక్తిగతంగా మారుతుంది. అది గుర్తింపు కోసం కాదు, అనుబంధం కోసం ఉంటుంది.
చివరిగా : చదవడం స్వీయ అభివద్ధికి మాత్రమే కాదు. అది మనసుకు, ఊహాశక్తికి మధ్య సజీవ సంభాషణ. కొన్ని కాలాలు సవాళ్లను కోరుకుంటాయి. మరికొన్ని సాంత్వనను కోరుకుంటాయి. కొన్ని సార్లు లోతుగా ఆలోచించాలి, మరికొన్ని సార్లు ఊపిరి పీల్చుకోవాలి. ఉత్పాదకత లక్ష్యాలకన్నా భావోద్వేగ స్థితిని గౌరవిస్తూ పుస్తకాలు ఎంచుకుంటే, చదవడం కఠిన కర్తవ్యంగా కాకుండా ఆశ్రయంగా మారుతుంది.
కొన్నిసార్లు అత్యంత ఉత్పాదకమైన ఎంపిక మనిషి తనాన్ని గౌరవించేదే. కొన్నిసార్లు సరైన పుస్తకం మిమ్మల్ని ముందుకు నెట్టేది కాదు, మీతో కలిసివచ్చేదే.
– డా|| రవికుమార్ చేగొని, 9866928327
