సుదీర్ఘ పోరాట ఫలితమే బీమా ప్రీమియంపై జీఎస్టీ రద్దు

2025 సెప్టెంబర్ 3న జరిగిన 56వ జీఎస్టీ కౌన్సిల్ సమావేశంలో వ్యక్తిగత లైఫ్, హెల్త్ ఇన్సూరెన్స్ పాలసీలపై ఉన్న 18 శాతం జీఎస్టీని రద్దు చేయాలని నిర్ణయించారు. 2025 సెప్టెంబర్ 22 నుంచి ఈ నిర్ణయం అమల్లోకి వచ్చింది. 2017 నుంచి బీమా ప్రీమియంపై వసూలైన సుమారు రూ.90 వేల కోట్ల జీఎస్టీ ప్రజల పొదుపుపై అదనపు భారంగా మారిందనే విమర్శలు ఉన్నాయి. జీవిత బీమా కుటుంబ ఆర్థిక, సామాజిక భద్రతకు కీలకమైనందున దీనిపై పన్ను విధించడాన్ని చాలా కాలంగా వ్యతిరేకిస్తున్నారు. 2004-05లో సర్వీస్ టాక్స్ రూపంలో ప్రారంభమైన ఈ పన్ను, తరువాత జీఎస్టీగా కొనసాగింది. బీమా ప్రీమియంపై పన్ను విధించడం ప్రారంభం నుంచే సామాజిక భద్రతకు సంబంధించిన అంశంగా వివాదాస్పదమైంది. తక్కువ, మధ్యతరగతి ప్రజల ఆదాయంలో గణనీయమైన భాగం పరోక్ష పన్నుల రూపంలో ప్రభుత్వానికి చేరుతోందనే వాదనలు కూడా ఉన్నాయి.

2017 జూలై 1న అమల్లోకి వచ్చిన జీఎస్టీ అనేక కేంద్ర, రాష్ట్ర పరోక్ష పన్నులను ఏకీకృతం చేసింది. ప్రారంభంలో నెలకు సుమారు రూ.90 వేల కోట్లుగా ఉన్న జీఎస్టీ వసూళ్లు తరువాత నెలకు రూ.2 లక్షల కోట్ల స్థాయికి చేరాయి. అయితే ధరలు తగ్గడం, పేద రాష్ట్రాలకు ప్రయోజనం కలగడం, పన్ను వ్యవస్థను సులభతరం చేయడం వంటి లక్ష్యాలు పూర్తిస్థాయిలో నెరవేరలేదని వ్యాసం పేర్కొంటోంది. పేద, మధ్యతరగతి ప్రజలపై పన్ను భారాన్ని తగ్గించాల్సిన అవసరం ఇంకా ఉందని స్పష్టం చేస్తోంది.అత్యవసర, నిత్యావసర వస్తుసేవలపై జీఎస్టీ భారాన్ని తగ్గించాలనే డిమాండ్లు కొనసాగుతున్నాయి. వివిధ రాష్ట్రాలు కేంద్ర-రాష్ట్రాల మధ్య ఆదాయ పంపిణీ విధానంలో మార్పులు కోరుతున్నాయి. మార్కెట్ శక్తుల ప్రభావంతో నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు పెరుగుతున్న సమయంలో జీఎస్టీ శ్లాబులను మరింత హేతుబద్ధీకరించి ప్రజలకు ఉపశమనం కల్పించాల్సిన అవసరం ఉందనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది.

బీమా ప్రీమియంపై జీఎస్టీ రద్దు కోసం ఆల్ ఇండియా ఇన్సూరెన్స్ ఎంప్లాయీస్ అసోసియేషన్ ఆధ్వర్యంలో రెండు దశాబ్దాలకు పైగా ఉద్యమం సాగింది. 2004లో సుమారు 30 లక్షల సంతకాలు సేకరించి ప్రభుత్వానికి సమర్పించారు. 2014, 2016లో అప్పటి ఆర్థిక మంత్రి అరుణ్ జైట్లీకి వినతులు అందించారు. పార్లమెంట్ సభ్యులను కలిసి బీమా పాలసీలపై పన్ను రద్దు చేయాలని కోరారు. 2017లో బీమా ప్రీమియంపై జీఎస్టీ ఉపసంహరించాలని కోరుతూ సుమారు 45 లక్షల సంతకాలను సేకరించి ఆర్థిక మంత్రికి సమర్పించారు. 2019లో వివిధ రాజకీయ పార్టీల ముఖ్యులను కలిసి మద్దతు కోరడంతో పాటు పార్లమెంట్ సభ్యులకు వినతులు అందించారు. 2019 నుంచి 2024 వరకు కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖకు పలుమార్లు లిఖితపూర్వకంగా విజ్ఞప్తులు చేశారు. నిటి ఆయోగ్ సభ్యులను కూడా కలిసి ఈ సమస్యపై జోక్యం చేసుకోవాలని కోరారు.2024లో పార్లమెంట్ ఎన్నికల సందర్భంగా వివిధ పార్టీల అభ్యర్థులను కలిసి ఈ అంశాన్ని ఎన్నికల మేనిఫెస్టోల్లో చేర్చాలని విజ్ఞప్తి చేశారు. అదే ఏడాది వందలాది మంది పార్లమెంట్ సభ్యులను కలిసి సమస్యను వివరించారు. అనేక మంది ప్రజాప్రతినిధులు, సీనియర్ మంత్రులు ఈ డిమాండ్‌కు మద్దతు ప్రకటించడంతో ఉద్యమం మరింత విస్తృతమైంది.

చివరకు జీఎస్టీ రద్దు నిర్ణయం పాలసీదారులకు ప్రీమియం భారాన్ని తగ్గించడంతో పాటు బీమా పరిశ్రమ విస్తరణకు అవకాశాలను పెంచింది. కొత్త పాలసీలు తీసుకోవడం, ల్యాప్స్ అయిన పాలసీలను పునరుద్ధరిం చడం, పాలసీల రద్దును తగ్గించడం వంటి పరిణామాలకు అవకాశం ఏర్పడింది. యువత, స్వయం ఉపాధి వర్గాలు, అల్ప-మధ్యతరగతి ప్రజలు తక్కువ ప్రీమియంతో టర్మ్ ఇన్సూరెన్స్ తీసుకునేందుకు, సీనియర్ సిటిజన్లు ఆరోగ్య బీమా పొందేందుకు ఇది అనుకూల పరిస్థితిని కల్పించింది. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ రంగం సుమారు రూ.10.25 లక్షల కోట్ల మొదటి ప్రీమియం ఆదాయాన్ని, ఆరోగ్య బీమా రంగం సుమారు రూ.1.37 లక్షల కోట్ల ప్రీమియం ఆదాయాన్ని సమీకరించింది. బీమా వ్యాప్తి, సాంద్రత పెరగడానికి, జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో బీమా ప్రీమియం వాటా మెరుగుపడటానికి కూడా ఇది కొంతవరకు అనుకూల పరిస్థితులను కల్పించింది.
అయితే 2047 నాటికి అందరికీ బీమా లక్ష్యం సాధించాలంటే ఇంకా పలు చర్యలు అవసరమని వ్యాసం సూచిస్తోంది. గ్రూప్ ఇన్సూరెన్స్ పాలసీలపైనా జీఎస్టీ రద్దు చేయడం, లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ ప్రీమియంపై ప్రత్యేక ఆదాయపన్ను రాయితీలు కల్పించడం, బీమా ప్రీమియం చెల్లింపులకు ప్రత్యేక ప్రోత్సాహకాలు ఇవ్వడం వంటి చర్యలు చేపట్టాలని కోరుతోంది. బీమాను కేవలం ఆర్థిక ఉత్పత్తిగా కాకుండా ప్రజల సామాజిక భద్రతలో కీలక సాధనంగా పరిగణించినప్పుడే దేశంలో సమగ్ర బీమా రక్షణ సాధ్యమవుతుందని వ్యాసం ప్రధానంగా చెబుతోంది.

జి. కిషోర్ కుమార్, 9440905501