హార్ముజ్ జలసంధిని
తిరిగి తెరవడం అమెరికాకు కష్టం
హార్ముజ్ జలసంధి ప్రపంచంలోని అత్యంత ముఖ్యమైన సముద్ర మార్గాలలో ఒకటి, దీని ద్వారా ప్రతిరోజూ లక్షలాది బ్యారెళ్ల చమురు రవాణా అవుతుంది. ఈ మార్గాన్ని మూసివేసినా లేదా తిరిగి తెరవడానికి ప్రయత్నించినా, అది అమెరికాకు , దాని మిత్రదేశాలకు అత్యంత సవాలుగా ఉంటుంది. ఇరాన్ యొక్క భౌగోళిక స్వరూపం, రక్షణ వ్యవస్థలు దానిని ఒక బలమైన రక్షణ గోడగా నిలుపు తున్నాయి.రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం నుంచి ఇరాన్ అనేక ముఖ్య మైన గుణపాఠాలు నేర్చుకుంది . వాటి ఆధారం గా తన వ్యూహాన్ని రూపొందిం చుకుంటోంది. హార్ముజ్ జలసంధి ఇరాన్కు సహజ రక్షణ కవచంగా పనిచేస్తుంది. ఇరాన్ యొక్క పొడవైన , కఠినమైన తీరప్రాంతం పర్వతాలు, గుహలు , సొరంగాలతో నిండి ఉంది. ఇక్కడే ఇరాన్ చిన్న ఆయుధాలు, క్షిపణులు , డ్రోన్లను దాచగలదు.
ఎత్తైన పర్వతాలు , కఠినమైన భూభాగం శత్రు నౌకలను సులభంగా లక్ష్యంగా చేసుకోగల ‘కిల్ జోన్’లను సృష్టించడానికి ఇరాన్కు వీలు కల్పిస్తాయి. క్షిపణి ప్రయోగ స్థావరాలుగా ఉపయోగపడే అనేక చిన్న ద్వీపాలు కూడా ఇరాన్ వద్ద ఉన్నాయి. ఖేష్మ్ ద్వీపంలో ఇరాన్కు బలమైన సైనిక ఉనికి ఉంది.
అమెరికా సైన్యాన్ని ఇబ్బంది పెట్టే సవాళ్లు
హార్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవాలనుకుంటే, అమెరికా మెరైన్స్ , నౌకాదళం అనేక ప్రధాన సవాళ్లను ఎదుర్కోవలసి ఉంటుంది. మొదటిది, కొన్ని ప్రాంతాలలో నీరు చాలా నిస్సారంగా ఉండటం వల్ల, పెద్ద యుద్ధనౌకలు సులభంగా సంచరించలేవు. అంతేకాకుండా ఇరాన్ నుంచి క్షిపణి , డ్రోన్ దాడుల ముప్పు కొనసాగుతూనే ఉంది.
కఠినమైన తీరప్రాంతం కావటం… పర్వతాలలో దాచిన ఆయుధాలు, ఇరాన్కు చిన్న దాడులు చేసి ఆ తర్వాత అదృశ్యమవడానికి వీలు కల్పిస్తాయి. పొడవైన తీరప్రాంతం ఇరాన్కు బహుళ ప్రవేశ , నిష్క్రమణ మార్గాలను అందిస్తుం ది, దీనివల్ల అమెరికా నౌకలను వేధించడం సులభం అవుతుంది.
రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధంలో చిన్న డ్రోన్లు, క్షిపణులు అసమాన యుద్ధం ఒక ప్రధాన శక్తికి కూడా గణనీయమైన నష్టాన్ని కలిగించగలవని రష్యా నిరూపించింది. ఇరాన్ ఈ పాఠాన్ని చాలా తీవ్రంగా తీసుకుంటోంది. ఇప్పుడు అది తన తీరప్రాంతం వెంబడి చిన్న ఆయుధాలు , క్షిపణుల నెట్వర్క్ను మోహరిస్తోంది.ఉక్రెయిన్ యుద్ధంలో, చవకైన డ్రోన్లు ఖరీదైన యుద్ధనౌ కలను ఎలా దెబ్బతీయగలవో రష్యా చూసింది. ఇరాన్ కూడా అలాంటి వ్యూహాన్నే అనుసరిం చడానికి సిద్ధమవుతోంది . ఖరీదైన అమెరికా నౌకలపై చవకైన కానీ ప్రభావవం తమైన ఆయుధాలను ఉపయోగించడంలో ఆరితేరింది. హార్ముజ్ జలసంధి చుట్టూ సౌదీ అరేబియా, బహ్రెయిన్, ఖతార్ , యూఏఈలకు ముఖ్యమైన చమురు శుద్ధి కర్మాగారాలు , టెర్మినళ్లు ఉన్నాయి. ఒకవేళ యుద్ధం చెలరేగితే, ఇరాన్ ఈ ప్రాంతాలను కూడా లక్ష్యంగా చేసుకోవచ్చు. ఇరాన్ యొక్క భౌగోళిక స్థానం దానికి రక్షణ పరంగా ఒక ప్రయోజనాన్ని ఇస్తుంది. 56 కిలోమీటర్ల వెడల్పు ఉన్న ఈ నౌకా మార్గాన్ని నియంత్రించడం అంత సులభం కాదు. ఎందుకంటే ఇరాన్ లోపలికి వచ్చే నౌకలను సులభంగా అడ్డుకోగలదు.
అమెరికాకు ఎంపికలు ఎందుకు పరిమితంగా ఉన్నాయి?
అమెరికా సైన్యానికి భారీ నష్టాలు వాటిల్లే ప్రమాదం ఉంది, అందుకే వారు ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను అన్వేషిస్తున్నారు. అయితే హార్ముజ్ జలసంధి ప్రపంచంలోనే అత్యంత రద్దీగా ఉండే చమురు మార్గం. దీనిని మూసివేయడం లేదా తెరవడం వలన చాలా సమయం, వనరులు , ప్రాణనష్టం జరగవచ్చు. అసమాన యుద్ధం, డ్రోన్ దాడులు , భౌగోళిక అనుకూలతను ఉపయోగించుకోవడం వంటి విషయాలలో ఇరాన్ ఉక్రెయిన్ నుంచి గుణపాఠం నేర్చుకుంది.
హార్ముజ్ జలసంధి ఇరాన్కు ఒక సహజ దుర్గం. ఇది శత్రువుకు చాలా నష్టదాయకంగా పరిణమించగలదు. ఒకవేళ అమెరికా , దాని మిత్రదేశాలు ఈ మార్గాన్ని తిరిగి తెరవడానికి ప్రయత్నిస్తే, వారు భారీ మూల్యం చెల్లించాల్సి రావచ్చు. అందువల్ల, ఇరాన్ ఆత్మవిశ్వాసంతో తన రక్షణ ఏర్పాట్లను చేసుకుంటోంది. ఆధునిక యుద్ధంలో కేవలం పెద్ద సైన్యమే కాకుండా, తెలివైన భౌగోళిక వ్యూహం మరియు చవకైన ఆయుధాలు కూడా నిర్ణయాత్మక పాత్ర పోషించగలవని ఈ పరిస్థితి చూపిస్తుంది.
