నటి లిసా రే… పెరిమెనోపాజ్, మెనోపాజ్ దశలను ఎదుర్కొంటున్న మహిళలకు సమగ్రమైన సంరక్షణను అందించే ‘నూహెర్’ అనే ఆరోగ్య క్లినిక్ను స్థాపించారు. మహిళలు మధ్యవయసులో తమ ఆరోగ్యాన్ని అర్థం చేసుకుని, దానిపై నియంత్రణ సాధించడంలో సహాయపడే, అవగాహనతో కూడిన, సానుభూతిగల సహాయక వ్యవస్థల ఆవశ్యకతను నొక్కి చెబుతున్నారు. తన అనుభవాల నుండి మెనోపాజ్ దశలోని మహిళల ఆరోగ్యం గురించి నిరంతరం అవగాహన కల్పిస్తున్న ఆమె ప్రయత్నం గురించి నేటి మానవిలో…
37 ఏండ్ల వయసులో నటి లిసా రేకు మల్టిపుల్ మైలోమా అనే వ్యాధి ఉన్నట్టు నిర్ధారణ అయింది. చాలా మంది సెలబ్రిటీలు ఇటువంటి ఆరోగ్య సమస్యలను బహిరంగంగా ప్రకటించరు. కానీ ఈమె ఈ విషయాన్ని బహిరంగంగా చెప్పాలని నిర్ణయించుకున్నారు. “నేను రెడ్ కార్పెట్పై నా వ్యాధి నిర్ధారణను ప్రకటించాను, అది నాకు మానసిక ఉపశమనాన్ని ఇచ్చింది. నా జీవితంలోని గందరగోళ సమయంలో నాకు ఒక లక్ష్యాన్ని అందించింది” అని ఆమె అంటున్నారు.
అవగాహన, సంరక్షణలో లోపాలు
మెనోపాజ్ సమయంలో లిసా బహిరంగంగా పంచుకోని విషయం ఏమిటంటే.. ఆమెకు జరిగిన స్టెమ్ సెల్ మార్పిడి చికిత్స, కీమో-ప్రేరిత లేదా మెడికల్ మెనోపాజ్ అని పిలువబడే పరిస్థితికి దారితీసింది. “దీనికి నన్ను ఏదీ సిద్ధం చేయలేదు, నాకు చాలా తక్కువ వైద్య సహాయం అందింది. మీరు మెనోపాజ్లోకి వెళ్తారు కాబట్టి, మీ అండాలను ఫ్రీజ్ చేయడం గురించి ఆలోచించవచ్చు’ అని తర్వాత నాకు తెలిసింది. మార్పిడి తర్వాత హార్మోన్ థెరపీ గురించి గానీ, ఈ తీవ్రమైన పరివర్తన సమయంలో నా శరీరానికి మద్దతు ఇచ్చే మార్గాల గురించి గానీ నాకు సలహా ఇవ్వలేదు” అని ఆమె అన్నారు. ఈ సమయంలో తన ప్రాణాన్ని కాపాడుకోవటమే తనకు ముఖ్యమని ఆమె అర్థం చేసుకున్నారు. కానీ ఆ తర్వాత జరిగిన పరిణామాలను ఆమె చాలా కాలం పాటు ఒంటరిగా భరించారు.
ఒక తరం అవమానాన్ని..
అలసట, మూడ్ స్వింగ్స్, జుట్టు పలచబడటం, పొడి చర్మం వంటి లక్షణాలు ఆమెకు సాధారణమైపోయాయి. ఈస్ట్రోజెన్ కేవలం పునరుత్పత్తి హార్మోన్ మాత్రమే కాదని మెదడు, ఎముకలు, గుండె ఆరోగ్యంలో కూడా ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుందని ఆమె తర్వాత తెలుసుకున్నారు. “నేను నా మెనోపాజ్ను మాత్రమే కాకుండా, ఒక తరం అవమానాన్ని కూడా మోస్తున్నానని గ్రహించాను. మా అమ్మ నన్ను మెనోపాజ్ గురించి ఎప్పుడూ సిద్ధం చేయలేదు. ఆమె నన్ను నా పీరియడ్స్ కోసం సిద్ధం చేసింది, కానీ కౌమారదశకు ప్రతిబింబం మెనోపాజ్. ఇది కూడా అంతే సహజమైనది, ఇది జీవితానికి ముగింపు కాదు” అని ఆమె అంటున్నారు.
అన్నింటినీ మార్చేసిన సంభాషణలు
సుమారు నాలుగేండ్ల కిందట తన స్నేహితులలో చాలామంది మెనోపాజ్ను అనుభవించడం ప్రారంభించారు. ఆ సమయంలో హార్పర్స్ బజార్ ఇండియా వ్యవస్థాపక సంపాదకురాలైన తన స్నేహితురాలు సుజాత అస్సోముల్తో కలిసి ఒక యాత్రకు వెళ్లిన విషయాన్ని ఆమె గుర్తుచేసుకున్నారు. “ఆమె పెరిమెనోపాజ్ లక్షణాలతో బాధపడుతోంది, కానీ వాటికి ఒక పేరు పెట్టలేకపోయింది. తీవ్రమైన మూడ్ స్వింగ్స్, డిప్రెషన్తో తనకు పిచ్చి పడుతోందేమోనని ఆమె అనుకుంది. నేను ఆమెతో పెరిమెనోపాజ్ గురించి ప్రస్తావించినప్పుడు, ఆ పదాన్ని వినడం అదే మొదటిసారి అని ఆమె చెప్పింది” అని ఆమె అన్నారు. అస్సోముల్, లిసా పెరిమెనోపాజ్, మెనోపాజ్ గురించి తమ సంభాషణలను సోషల్ మీడియాలో పంచుకోవడం ప్రారంభించారు. అది తన జీవితాన్ని పూర్తిగా మార్చేసిందని, అలాగే తన హార్మోన్ల ఆరోగ్యాన్ని నిశితంగా పరిశీలించుకునేలా తనను ప్రేరేపించిందని ఆమె చెప్పారు. ఆమె ఒక వైద్యురాలిని కలిశారు, ఆమె మాటలను శ్రద్ధగా విన్నారు. దాంతో ఆమె 52 ఏండ్ల వయసులో హార్మోనల్ రీప్లేస్మెంట్ థెరపీ తీసుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నారు.
ఇండియన్ మెనోపాజ్ సొసైటీ ప్రకారం
“నేను అప్పటికే హార్మోనల్ రీప్లేస్మెంట్ థెరపీ ప్రారంభించాను. ఎందుకంటే నేను దాని గురించి బాగా తెలుసుకున్నాను. నా పరీక్షలను నేనే సమీక్షించుకున్నాను, గైనకాలజిస్ట్తో మాట్లాడాను, నాకు ఏది ప్రయోజనకరమో అర్థం చేసుకున్నాను. దానివల్ల అద్భుతమైన మార్పు వచ్చింది. నేను ఇది ఇంతకు ముందే ఎందుకు చేయలేదు అనే ఆలోచన వచ్చింది” అంటూ ఆమె గుర్తు చేసుకున్నారు. ఇండియన్ మెనోపాజ్ సొసైటీ ప్రకారం 2026 నాటికి భారతదేశంలో 10 కోట్లకు పైగా మహిళలు మెనోపాజ్ దశలోకి ప్రవేశిస్తారని అంచనా. 40 నుండి 60 ఏండ్ల మధ్య వయస్స గల మహిళల్లో 80% కంటే ఎక్కువ మంది అలసట, నిద్రలేమి, మానసిక స్థితిలో మార్పులు, హాట్ ఫ్లాషెస్ వంటి లక్షణాలను అనుభవిస్తున్నారని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. అయినప్పటీ చాలా మంది మహిళలు వైద్య సహాయం కోరరు. ఈ లక్షణాలను హార్మోన్ల మార్పులో భాగంగా గుర్తించకుండా, తరచుగా వాటిని ఒత్తిడి లేదా సహజ వృద్ధాప్యంగా కొట్టిపారేస్తారు.
హృదయాన్ని కదిలించింది
లిసా మెనోపాజ్, మహిళల హార్మోన్ల ఆరోగ్యం గురించి ఎక్కువగా మాట్లాడటం ప్రారంభించడంతో ఇలాంటి ఇబ్బందులనే ఎదుర్కొంటున్న మహిళల స్పందనలతో ఆమె డైరెక్ట్ మెసేజ్లు (DMs) నిండిపోవడం మొదలైంది. తమకు అర్థమయ్యే భాషలో మాట్లాడే వ్యక్తి చివరకు దొరికారని చాలామంది చెప్పారు. “అది నా హృదయాన్ని కదిలించింది. కానీ నేను వైద్య నిపుణురాలిని కాదు. అందరికీ ఒకే పరిష్కారం సరిపోతుందని నేను నమ్మను. ఈ మహిళలకు కావలసింది వారి మాట వినడం. ఆ తర్వాత వారికి సరైన, శాస్త్రీయ ఆధారాలతో కూడిన మద్దతు అవసరం” అని లిసా అంటారు.
నూహెర్ నిర్మాణం
ఈ ఏడాది లిసా ముంబైలో మహిళల మధ్యవయస్కుల ఆరోగ్య క్లినిక్ అయిన నూహెర్ స్థాపించారు. ఆమె ఇతర సహ-వ్యవస్థాపకులు బినోయ్ ఖిమ్జీ, జహీర్ ఖాన్ వికాస్ షా. వీరు ఇంతకుముందు నూహెల్త్ అనే ఆరోగ్య కార్యక్రమాన్ని నడుపుతున్నారు. వారి ఆలోచనలు ఒకేలా ఉండటంతో డాక్టర్ రీనా పుంజ్, డాక్టర్ కాజల్ పారిఖ్, డాక్టర్ ప్రియాంక మెహతా, డాక్టర్ అనుయ మనేర్కర్, ప్రియాంక కపూర్, పరినాజ్ అఘాలతో కూడిన నిపుణుల బృందంతో కలిసి, పెరిమెనోపాజ్, మెనోపాజ్కు సంబంధించి సంరక్షణ, అవగాహనలో పెరుగుతున్న లోపాలను పరిష్కరించడానికి నూహెర్ తన పనిని ప్రారంభించింది.
తమ అంతిమ లక్ష్యం
‘‘గైనకాలజిస్టులు, ఎండోక్రినాలజిస్ట్ వైద్య సంరక్షణను అందిస్తారు. సంప్రదింపుల తర్వాత రోగికి మానసిక లేదా భావోద్వేగ మద్దతు అవసరమైతే ఆమెను మా క్లినికల్ సైకాలజిస్ట్కు సిఫార్సు చేస్తాం. మేము ఒక న్యూట్రిషనిస్ట్, లైఫ్స్టైల్ కోచ్లను కూడా నియమించుకుంటున్నాం. మేము ఎవరిని చేర్చుకోవాలనే విషయంలో క్లారిటీగా ఉంటాము. ప్రతి మహిళ ప్రయాణం ప్రత్యేకమైనది. ఆమెకు కావలసింది, ఆమె చెప్పేది విని, ఆమె నిర్దిష్ట వైద్య చరిత్రను బట్టి సరైన ఎంపికలను అందించే ఒక ప్రదేశం ఇది” అని లిసా నొక్కిచెప్పారు. విశ్వాసంతో కూడిన ఒక పర్యావరణ వ్యవస్థను నిర్మించడమే తమ అంతిమ లక్ష్యమని ఆమె అంటున్నారు. వైద్యం కోసం వెబ్సైట్ ద్వారా అపాయింట్మెంట్లను బుక్ చేసుకోవచ్చు, ఇందులో మెనోపాజ్ క్విజ్ కూడా ఉంటుంది. కొంతమంది మహిళలు పెరిమెనోపాజ్, మెనోపాజ్ దశలను పెద్ద లక్షణాలు లేకుండానే దాటుతారు. కానీ వయసు పెరిగే కొద్దీ మహిళల మొత్తం ఆరోగ్యంపై తక్కువ ఈస్ట్రోజెన్ ప్రభావం చూపుతుందనే వాస్తవాన్ని మనం విస్మరించలేమని ఆమె నొక్కి చెప్పారు. గత మూడు నెలల్లోనే లిసా కోయంబత్తూరు, అమృత్సర్, అహ్మదాబాద్, పూణేలలో పర్యటించి మహిళల ఆరోగ్యంపై ప్రసంగాలు ఇచ్చారు.
