జూనోసిస్‌పై అప్రమత్తత అవసరం

– జంతువుల నుంచి సంక్రమించే వ్యాధులపై అవగాహన పెంచుకుందాం
– ప్రపంచ జూనోసిస్ దినోత్సవం సందర్భంగా ప్రముఖ పశువైద్య నిపుణులు డాక్టర్ ప్రదీప్ కుమార్ సూచనలు
నవతెలంగాణ – అశ్వారావుపేట
వానాకాలం ప్రారంభం కాగానే కుక్క కాట్లపై ప్రజల్లో ఆందోళన పెరుగుతోంది. ఈ కాలంలో వీధి కుక్కలు గుంపులుగా సంచరించడం, పిల్లలను కాపాడే ప్రయత్నంలో దూకుడు ప్రవర్తన ప్రదర్శించడం వంటి పరిస్థితులు కనిపిస్తుంటాయి. ఈ నేపథ్యంలో ప్రతి సంవత్సరం జూలై 6న నిర్వహించే ప్రపంచ జూనోసిస్ దినోత్సవం సందర్భంగా ప్రముఖ పశువైద్య నిపుణులు డాక్టర్ ప్రదీప్ కుమార్ ప్రజలకు పలు సూచనలు చేశారు.

1885 జూలై 6న శాస్త్రవేత్త లూయీ పాశ్చర్ ప్రపంచంలోనే తొలి విజయవంతమైన రేబీస్ టీకాను ఒక మనిషికి అందించారు. ఆ చారిత్రక ఘట్టానికి గుర్తుగా ప్రతి సంవత్సరం జూలై 6ను ప్రపంచ జూనోసిస్ దినోత్సవంగా నిర్వహిస్తున్నారు. జంతువుల నుంచి మనుషులకు సంక్రమించే వ్యాధులపై ప్రజల్లో అవగాహన పెంచడం ఈ దినోత్సవం ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.

డాక్టర్ ప్రదీప్ కుమార్ మాట్లాడుతూ, ప్రపంచంలో కొత్తగా వెలుగుచూస్తున్న అంటువ్యాధుల్లో గణనీయమైన భాగం జంతువుల నుంచే మనుషులకు సంక్రమిస్తున్నందున జంతువుల ఆరోగ్యం, మనుషుల ఆరోగ్యం, పర్యావరణ ఆరోగ్యం పరస్పరం అనుసంధానమై ఉన్నాయని తెలిపారు. అందుకే ప్రస్తుతం “వన్ హెల్త్” విధానానికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రాధాన్యం పెరుగుతోందని పేర్కొన్నారు.

జూనోటిక్ వ్యాధులు అంటే ఏమిటి?

జంతువుల నుంచి మనుషులకు సంక్రమించే వ్యాధులను జూనోటిక్ వ్యాధులు (జూనోసిస్) అంటారు. ఇవి వైరస్‌లు, బ్యాక్టీరియా, పరాన్నజీవులు లేదా శిలీంద్రాల వల్ల కలుగుతాయి.

ఏ జంతువుల నుంచి ఏ వ్యాధులు వస్తాయి?

కుక్కలు – రేబీస్, లెప్టోస్పిరోసిస్

పిల్లులు – టాక్సోప్లాస్మోసిస్, క్యాట్ స్క్రాచ్ డిసీజ్

గబ్బిలాలు – రేబీస్, ఇతర వైరల్ వ్యాధులు

ఎలుకలు – లెప్టోస్పిరోసిస్, హాంటావైరస్ సంక్రమణ

ఆవులు, గేదెలు, మేకలు, గొర్రెలు – బ్రూసెల్లోసిస్, ఆంత్రాక్స్

పందులు – స్వైన్ ఇన్‌ఫ్లుయెంజా

కోళ్లు, బాతులు – ఏవియన్ ఇన్‌ఫ్లుయెంజా (బర్డ్ ఫ్లూ)

కోతులు – కొన్ని వైరల్ వ్యాధులు

దోమలు – డెంగ్యూ, చికున్‌గున్యా వంటి వ్యాధులను ఒకరి నుంచి మరొకరికి మోసుకెళ్లే వాహకాలుగా పనిచేస్తాయి.

ఎలా సంక్రమిస్తాయి?

జంతువు కరవడం లేదా గీకడం ద్వారా.

జంతువుల లాలాజలం, రక్తం, మూత్రం, మలం తాకడం ద్వారా.

సరిగా ఉడకని మాంసం, పాశ్చరైజ్ చేయని పాలు తీసుకోవడం ద్వారా.

దోమలు, పేలు, ఈగలు వంటి వాహకాల ద్వారా.

కలుషితమైన నీరు లేదా ఆహారం ద్వారా.

అనారోగ్యంతో ఉన్న జంతువులను రక్షణ లేకుండా నిర్వహించడం ద్వారా.

ప్రజలు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు

పెంపుడు జంతువులకు క్రమం తప్పకుండా టీకాలు వేయించాలి.

జంతువులను తాకిన తర్వాత చేతులను సబ్బుతో శుభ్రంగా కడుక్కోవాలి.

మాంసం, గుడ్లు పూర్తిగా ఉడికించి మాత్రమే తీసుకోవాలి.

పాశ్చరైజ్ చేసిన పాలను మాత్రమే ఉపయోగించాలి.

దోమలు, పేలు వంటి వాహకాల నియంత్రణకు చర్యలు తీసుకోవాలి.

అడవి జంతువులకు దూరంగా ఉండాలి.

పరిశుభ్రతతో పాటు సురక్షిత ఆహార పద్ధతులు పాటించాలి.

వర్షాకాలంలో కుక్కలతో ఎందుకు జాగ్రత్త?

వర్షాకాలంలో కుక్క కాట్లు పెరగడానికి అనేక కారణాలు ఉంటాయని డాక్టర్ ప్రదీప్ కుమార్ తెలిపారు.

సంతానోత్పత్తి కాలంలో గుంపులుగా తిరగడం, తమ ప్రాంతాన్ని కాపాడే స్వభావం పెరగడం.

ఆహారం కోసం పోటీ అధికమవడం.

వర్షం నుంచి తలదాచుకోవడానికి కుక్కలు, మనుషులు ఒకే ప్రదేశాల్లో ఉండడం.

పిల్ల కుక్కలను కాపాడే ప్రయత్నంలో ఆడ కుక్కలు దాడి చేయడం.

ఉరుములు, మెరుపులు, భారీ వర్షం వల్ల కుక్కల్లో ఒత్తిడి పెరగడం.

అయితే వర్షాకాలంలో కుక్క కాట్లు అన్ని ప్రాంతాల్లో, ప్రతి ఏడాది ఒకే విధంగా పెరుగుతాయని చెప్పేందుకు బలమైన శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవని, స్థానిక పరిస్థితులు, వీధి కుక్కల సంఖ్య, చెత్త నిర్వహణ, మానవ ప్రవర్తన వంటి అంశాలు కూడా ప్రభావం చూపుతాయని ఆయన వివరించారు.

కుక్క కరిస్తే వెంటనే చేయాల్సినవి:

గాయాన్ని సబ్బు, ప్రవహించే నీటితో కనీసం 15 నిమిషాలు శుభ్రంగా కడగాలి.

యాంటిసెప్టిక్ రాయాలి.

వెంటనే సమీప ప్రభుత్వ లేదా ప్రైవేట్ ఆసుపత్రికి వెళ్లి రేబీస్ నిరోధక టీకాలు తీసుకోవాలి. అవసరమైతే రేబీస్ ఇమ్యూనోగ్లోబులిన్ కూడా వేయించుకోవాలి.

కుక్క ఆరోగ్యంగా కనిపించినా వైద్యుడి సలహా లేకుండా టీకాలను వాయిదా వేయకూడదు.

చివరగా డాక్టర్ ప్రదీప్ కుమార్ మాట్లాడుతూ, “జంతువుల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడితేనే మనుషుల ఆరోగ్యాన్ని కూడా కాపాడగలం. జూనోసిస్‌పై ప్రతి ఒక్కరూ అవగాహన పెంచుకొని నివారణ చర్యలు పాటించడం ద్వారా అనేక ప్రాణాంతక వ్యాధులను అరికట్టవచ్చు” అని పిలుపునిచ్చారు.