– వర్షాల లేమితో అడుగంటుతున్న భూగర్భ జలాలు
– పలు పట్టణాల్లో నీటి కొరత.. ట్యాంకర్లపైనే ఆధారపడుతున్న ప్రజలు
– వ్యవసాయం, తాగునీరు, గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం చూపే ప్రమాదం
నవతెలంగాణ-రాయికల్:
తెలంగాణలో వర్షాకాలం ప్రారంభమై వారాలు గడుస్తున్నా ఆశించిన స్థాయిలో వర్షాలు కురవడం లేదు. జూన్, జూలై నెలల్లో నిండుకుండలా ఉండాల్సిన చెరువులు, కుంటలు వెలవెలబోతున్నాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో బోర్లు నీరందించక రైతులు ఆందోళన చెందుతుండగా, పట్టణాల్లో తాగునీటి కోసం ప్రజలు ట్యాంకర్ల వైపు చూడాల్సిన పరిస్థితి నెలకొంది.ఈ పరిస్థితులకు తోడు ప్రపంచ వాతావరణ వ్యవస్థను ప్రభావితం చేసే ఎల్ నీనో ప్రభావం మరింత ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
ఒకప్పుడు ప్రకృతి చక్రం ప్రకారం సాగిన వర్షాలు ఇప్పుడు అనిశ్చితంగా మారుతున్నాయి. ఒకే రోజు కుండపోత, ఆ తర్వాత వారాల తరబడి ఎండలు కనిపిస్తున్నాయి. ఈ మారుతున్న వాతావరణ పరిస్థితుల వెనుక ఎల్ నీనో వంటి ప్రకృతి పరిణామాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు.
ఎల్ నీనో అంటే ఏమిటి?
పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని మధ్య, తూర్పు ప్రాంతాల్లో సముద్ర ఉపరితల జలాల ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే అధికంగా పెరిగినప్పుడు ఎల్ నీనో పరిస్థితులు ఏర్పడతాయి. వేల కిలోమీటర్ల దూరంలో జరిగే ఈ పరిణామం ప్రపంచవ్యాప్తంగా వర్షపాతం, ఉష్ణోగ్రతలు, రుతుపవనాలపై ప్రభావం చూపుతుంది. భారతదేశంలో నైరుతి రుతుపవనాలు బలహీనపడే అవకాశం ఉండటంతో వర్షపాతం తగ్గే ప్రమాదం ఉంటుంది.
అడుగంటుతున్న భూగర్భ జలాలు
తెలంగాణలో ఇప్పటికే అనేక ప్రాంతాల్లో భూగర్భ జలాలు ఆందోళనకర స్థాయికి చేరుకుంటున్నాయి. గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా పెరుగుతున్న బోర్ల వినియోగం, తగ్గుతున్న వర్షపాతం కారణంగా భూగర్భ జలాల నిల్వలు క్రమంగా తగ్గుతున్నాయి. ఈ ఏడాది కూడా ఆశించిన స్థాయిలో వర్షాలు కురవకపోతే పరిస్థితి మరింత క్లిష్టంగా మారే అవకాశం ఉంది. చెరువులు, కుంటలు, వాగులు,జలాశయాలు నిండకపోతే భూగర్భ జలాల పునరుద్ధరణ జరగదు. ఫలితంగా బోర్లు ఎండిపోవడం, బావుల్లో నీటి మట్టం పడిపోవడం, సాగునీటి కొరత ఏర్పడటం వంటి సమస్యలు ఎదురవుతాయి.
ట్యాంకర్లపైనే పట్టణాల ఆధారపడటం
రాష్ట్రంలోని పలు పట్టణాల్లో తాగునీటి కొరత ఇప్పటికే కనిపిస్తోంది.కొన్ని ప్రాంతాల్లో మున్సిపల్ నీటి సరఫరా సరిపోక ట్యాంకర్ల ద్వారా నీటిని తరలిస్తున్నారు. ప్రజలు ఆర్వో ప్లాంట్ల వద్ద గంటల తరబడి వేచి ఉండి తాగునీటిని సేకరించాల్సి వస్తోంది. నీటి సంక్షోభం మరింత పెరిగితే పట్టణ జీవనం అస్తవ్యస్తం అయ్యే ప్రమాదం ఉందని అధికారులు సైతం అంగీకరిస్తున్నారు.
రైతాంగంపై తీవ్ర ప్రభావం
తెలంగాణ ఆర్థిక వ్యవస్థలో వ్యవసాయం కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. వర్షాధార పంటలైన పత్తి, మొక్కజొన్న, సోయాబీన్, కంది, వరి సాగు ఎక్కువగా వర్షాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. వర్షాలు ఆలస్యమైతే విత్తనాల మొలక దెబ్బతింటుంది. మధ్యలో వర్షాభావం ఏర్పడితే పంటలు ఎండిపోతాయి. దీంతో రైతులు అదనపు పెట్టుబడులు పెట్టాల్సి వస్తుంది.వ్యవసాయ నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం నీటి లభ్యతను బట్టి పంటల ఎంపిక చేసుకోవడం, తక్కువ కాలంలో దిగుబడి ఇచ్చే రకాలను ఎంచుకోవడం, నేలలో తేమను నిల్వ చేసే పద్ధతులను పాటించడం అత్యవసరం.
గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం
వ్యవసాయం దెబ్బతింటే కేవలం రైతులే కాదు, వ్యవసాయ కూలీలు, వ్యాపారులు,రవాణా రంగం, వ్యవసాయ అనుబంధ రంగాలు కూడా ప్రభావితమవుతాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో కొనుగోలు శక్తి తగ్గిపోతుంది. స్థానిక మార్కెట్లలో వ్యాపారం మందగిస్తుంది.దీని ప్రభావం మొత్తం గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థపై పడుతుంది.
శాస్త్రవేత్తల హెచ్చరిక
వాతావరణ శాస్త్రవేత్తల ప్రకారం ఎల్ నీనో ప్రభావం ఉన్న సంవత్సరాల్లో సాధారణ వర్షపాతం నమూనాలు మారిపోతాయి. కొన్ని ప్రాంతాల్లో తక్కువ వర్షాలు, మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో ఆకస్మిక భారీ వర్షాలు కురిసే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ అసమాన వర్షపాతం వ్యవసాయం, తాగునీటి నిర్వహణకు సవాలుగా మారుతుందని వారు హెచ్చరిస్తున్నారు. వర్షాల లేమితో పాటు ఉష్ణోగ్రతలు కూడా పెరిగే అవకాశం ఉండటంతో నీటి వినియోగం అధికమవుతుందని, భూగర్భ జలాలపై ఒత్తిడి మరింత పెరుగుతుందని నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు.అందుకే ముందస్తు కార్యాచరణ ప్రణాళికలు సిద్ధం చేసుకోవాలని సూచిస్తున్నారు.
ప్రభుత్వం,ప్రజలు చేయాల్సింది ఏమిటి?
– వర్షపు నీటి సంరక్షణకు అత్యంత ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి.
– ప్రతి గ్రామంలో ఇంకుడు గుంతలు,రీచార్జ్ పిట్స్ ఏర్పాటు చేయాలి.
– చెరువులు,కుంటల పునరుద్ధరణ చేపట్టాలి.
– నీటి వృథాను అరికట్టేందుకు ప్రత్యేక చర్యలు తీసుకోవాలి.
– రైతులకు ప్రత్యామ్నాయ పంటలపై అవగాహన కల్పించాలి.
– పంట బీమా,వాతావరణ సూచనలను గ్రామస్థాయికి చేరవేయాలి.
అప్రమత్తతే పరిష్కారం
ఎల్ నీనో కేవలం ఒక వాతావరణ ఘటన మాత్రమే కాదు.ఇది నీటి భద్రత, ఆహార భద్రత, వ్యవసాయం, గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థలను ప్రభావితం చేసే ప్రపంచ స్థాయి సవాలు. ప్రస్తుతం కనిపిస్తున్న తక్కువ వర్షాలు, తగ్గుతున్న భూగర్భ జలాలు,పెరుగుతున్న నీటి కొరత భవిష్యత్తు ప్రమాదాలకు సంకేతాలుగా భావించాల్సిన అవసరం ఉంది.
ప్రకృతి హెచ్చరికలను ముందుగానే గుర్తించి ప్రభుత్వం, అధికారులు, శాస్త్రవేత్తలు, రైతులు,ప్రజలు సమిష్టిగా చర్యలు తీసుకుంటేనే రానున్న సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కోవడం సాధ్యమవుతుంది. లేకపోతే నీటి కోసం పోరాటం, సాగునీటి కోసం ఆందోళనలు, పంటల నష్టాలు తెలంగాణను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేసే ప్రమాదం ఉంది. రైతు బతికితేనే వ్యవసాయం బతుకుతుంది…వ్యవసాయం బతికితేనే దేశం బతుకుతుంది.
