రైతులకు ప్రత్యామ్నాయ పంటలపై అవగాహన

– వానలు కరువైన వర్షాకాలం
– జిల్లాలో 19.1 శాతం వర్షపాతం లోటు
– వరి సాగు 39 వేల ఎకరాలకు పైగా తగ్గే అంచనా
– ప్రత్యామ్నాయ పంటలపై ప్రభుత్వ దృష్టి
– డీఏఓ వేల్పుల బాబు రావు
నవతెలంగాణ – అశ్వారావుపేట
2026 వానాకాలంలో ఆగస్టు 8 నాటికి భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లాలో సాధారణంతో పోలిస్తే 19.1 శాతం వర్షపాతం లోటు నమోదైంది. జూన్‌లో సాధారణానికి సమీపంలో వర్షాలు కురిసినా, జూలైలో భారీగా తగ్గడం, ఆగస్టు ప్రారంభంలోనూ లోటు కొనసాగడం వల్ల ఖరీఫ్ సాగుపై ప్రభావం పడింది. ముఖ్యంగా స్వల్పకాలిక, సాంప్రదాయ ఆహార పంటల సాగులో మార్పులు చోటుచేసుకునే పరిస్థితి ఏర్పడిందని జిల్లా వ్యవసాయ అధికారి వేల్పుల బాబు రావు తెలిపారు.

నెలవారీ వర్షపాతం:

జూన్‌లో సాధారణ వర్షపాతం 168.9 మి.మీ. కాగా 161.7 మి.మీ. నమోదై 4.3 శాతం లోటు ఉంది. జూలైలో సాధారణ 312.7 మి.మీ.కు బదులుగా 213.3 మి.మీ. మాత్రమే కురవడంతో 31.8 శాతం లోటు నమోదైంది. ఆగస్టు 8వ తేదీ వరకు కూడా సాధారణ స్థాయికి తగ్గట్టే వర్షాలు కురవడంతో మొత్తం వానాకాలంలో 573.3 మి.మీ. సాధారణ వర్షపాతానికి గాను 463.5 మి.మీ. మాత్రమే నమోదై 19.1 శాతం లోటు ఏర్పడింది.

మండలాల వారీ పరిస్థితి:

జిల్లాలో చండ్రుగొండ మండలం ఒక్కటే అధిక వర్షపాతం నమోదైన మండలంగా నిలిచింది. 11 మండలాల్లో సాధారణ వర్షపాతం నమోదవగా, దమ్మపేట, అశ్వారావుపేట, బూర్గంపాడు, మణుగూరు, దుమ్ముగూడెం, పినపాక, కరకగూడెం, సుజాతనగర్, ములకలపల్లి, అన్నపురెడ్డిపల్లి, భద్రాచలం మండలాల్లో వర్షపాతం లోటు నమోదైంది.

సాగుపై ప్రభావం:

వర్షపాతం లోటు కారణంగా జిల్లాలో పంటల పరిస్థితి మండలాల వారీగా భిన్నంగా ఉండే అవకాశం ఉందని వ్యవసాయ శాఖ పేర్కొంది. రైతులు నేల తేమను నిరంతరం పరిశీలిస్తూ అంతరకృషి, కలుపు నివారణ, తేమ సంరక్షణ చర్యలు చేపట్టాలని సూచించింది. నేలలో తేమ ఉన్నప్పుడే ఎరువులు వేయాలని, వరి, పత్తి, మొక్కజొన్న, పప్పుధాన్యాల్లో నీటి ఒత్తిడి లక్షణాలను క్షేత్రస్థాయిలో గమనించాలని అధికారులు సూచించారు.

ప్రత్యామ్నాయ పంటలపై దృష్టి

వర్షపాతం లోటు, సాగునీటి లభ్యత తగ్గే అవకాశం, విద్యుత్‌పై ఒత్తిడిని దృష్టిలో ఉంచుకుని అధిక నీటి అవసరమున్న వరి సాగుకు బదులుగా ప్రత్యామ్నాయ పంటలను ప్రభుత్వం ప్రోత్సహిస్తోంది. రాయితీపై విత్తనాల సరఫరా, రైతులకు అవగాహన కార్యక్రమాలు, క్షేత్రస్థాయి సమాచారం సేకరణ ఇప్పటికే ప్రారంభమయ్యాయి.

వరి సాగు గణనీయంగా తగ్గే అవకాశం:

2025 వానాకాలంలో జిల్లాలో 1,69,246 ఎకరాల్లో వరి సాగు జరగగా, 2026లో అది 1,30,074 ఎకరాలకు పరిమితం అవుతుందని వ్యవసాయ శాఖ అంచనా వేసింది. అంటే 39 వేల ఎకరాలకు పైగా వరి విస్తీర్ణం తగ్గనుంది.

ఆ విస్తీర్ణంలో ప్రత్యామ్నాయంగా…

కంది – 1,521 ఎకరాలు, 

పెసర – 6,181 ఎకరాలు, 

మినుము – 969 ఎకరాలు, 

మొక్కజొన్న – 2,809 ఎకరాలు, 

నువ్వులు – 369 ఎకరాలు, 

కూరగాయలు – 702 ఎకరాలు, 

ఆయిల్ పామ్ – 2,999 ఎకరాలు, 

ఇతర పంటలు – 23,494 ఎకరాల్లో సాగు చేపట్టేలా ప్రణాళిక రూపొందించినట్లు అధికారులు తెలిపారు.

ముందున్న సవాళ్లు:

ఆగస్టు మిగిలిన రోజులు, సెప్టెంబర్‌లో కూడా వర్షపాతం సాధారణం కంటే తక్కువగా ఉండే అవకాశాలపై ప్రభుత్వం అప్రమత్తంగా ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో పంటల ఎంపిక, నీటి వినియోగంలో శాస్త్రీయ పద్ధతులు అనుసరించాలని వ్యవసాయ శాఖ రైతులకు సూచిస్తోంది. జిల్లా కలెక్టర్లు, వ్యవసాయ, సాగునీటి శాఖ అధికారులతో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం వీడియో కాన్ఫరెన్స్ నిర్వహించి ప్రత్యామ్నాయ పంటల కార్యాచరణపై మార్గదర్శకాలు జారీ చేయనుంది.

మొత్తంగా చూస్తే, ఈ వానాకాలంలో వర్షాలు పూర్తిగా విఫలమయ్యాయని చెప్పలేనప్పటికీ, 19.1 శాతం వర్షపాతం లోటు జిల్లా వ్యవసాయ ప్రణాళికలో మార్పులు అవసరమని స్పష్టంగా సూచిస్తోంది. నీటి లభ్యతకు అనుగుణంగా పంటల వైవిధ్యీకరణ, తేమ సంరక్షణ, శాస్త్రీయ సాగు పద్ధతులు అమలు చేస్తే రైతులు నష్టాలను గణనీయంగా తగ్గించుకునే అవకాశం ఉందని జిల్లా వ్యవసాయ అధికారి వేల్పుల బాబు రావు తెలిపారు.