మారుతున్న కాలంతో పాటు నేటి తరం యువత ఆలోచనా విధానంలో విప్లవాత్మకమైన మార్పులు వస్తున్నాయి. ఒకప్పుడు చదువు పూర్తి కాగానే ఉద్యోగం సంపాదించడం, ఆ వెంటనే పెండ్లి చేసుకుని ఒక ఇంటివాడవ్వడం జీవితంలో ఒక కచ్చితమైన మైలురాయిగా, సాంఘిక బాధ్యతగా భావించేవారు. కానీ, ప్రస్తుత డిజిటల్ యుగంలో ఆ పరిస్థితులు, ప్రాధాన్యతలు పూర్తిగా మారిపోయాయి.
బ్రిటన్లో జరిగిన ఒక తాజా అధ్యయనంలో సుమారు 50 శాతం మంది టీనేజర్లు భవిష్యత్తులో తాము పెండ్లి చేసుకోవడం అంత అవసరమేమీ కాదని అభిప్రాయపడగా, ఇదే ధోరణి ఇప్పుడు భారతదేశంలోనూ, ముఖ్యంగా మెట్రో నగరాల్లోని యువతలో స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.
ఈ మార్పుకు దారితీసిన ప్రధాన కారణాలు
ఆర్థిక స్వాతంత్య్రం – కెరీర్ ప్రాధాన్యత: ఒకప్పుడు పెండ్లి అనేది సామాజిక, ఆర్థిక భద్రతకు మార్గంగా ఉండేది. కానీ నేడు యువతీ యువకులు ఇద్దరూ ఆర్థిక స్వాలంబన సాధిస్తున్నారు. కెరీర్లో అత్యున్నత శిఖరాలను అందుకోవడం, వ్యాపారాలు (Startups) స్థాపించడం వంటి లక్ష్యాల ముందు వివాహం అనేది చాలా చిన్న అంశంగా మారిపోయింది.
వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ – రాజీ పడని తత్వం: నేటి తరం తమ వ్యక్తిగత ఎదుగుదలకు, స్పేస్ (Personal Space) కు ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇస్తోంది. బంధాల కోసం తమ ఆశయాలను, జీవనశైలిని త్యాగం చేయడానికి చాలామంది సిద్ధంగా లేరు.
పెరుగుతున్న ఒత్తిళ్లు – బాధ్యతల భయం: ఆధునిక జీవన విధానంలో ఒత్తిడి, మానసిక సమస్యలు ఎక్కువయ్యాయి. వీటికి తోడు పెండ్లి, కుటుంబం ద్వారా వచ్చే అదనపు బాధ్యతలను మోయడానికి నేటి తరం మానసికంగా కొంత సంకోచిస్తోంది.
భారతదేశంలో కనిపిస్తున్న కొత్త ట్రెండ్స్ (Indian Context) : భారతదేశంలో వివాహ వ్యవస్థ పూర్తిగా కనుమరుగవ్వడం లేదు కానీ, యువత దాన్ని చూసే కోణం, ఎంచుకునే విధానం పూర్తిగా రూపాంతరం చెందుతోంది. ప్రధానంగా ఈ కింది మార్పులు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి.
1. పెరుగుతున్న వివాహ వయసు (Delayed Marriages) : ఒకప్పుడు 22 నుండి 25 ఏండ్లకే పెండిండ్లు అయిపోయే భారతీయ సమాజంలో ఇప్పుడు సగటు వివాహ వయసు 29 ఏండ్లకు చేరింది. ఆర్థిక స్థిరత్వం, మానసిక పరిణతి (Emotional Readiness) వచ్చాకే బంధంలోకి అడుగుపెట్టాలని యువత భావిస్తోంది. ”తొందరగా పెండ్లి చేసుకోవడం” కంటే ”సరైన సమయంలో సరైన వ్యక్తిని ఎంచుకోవడం” ముఖ్యం అని బలంగా నమ్ముతున్నారు.
2. కులాల పట్టింపులు పక్కకు.. వ్యక్తిత్వానికే పీఠం!
ఇటీవలి కాలంలో మ్యాట్రిమోనియల్ వేదికలపై జరుగుతున్న సర్చ్ లను గమనిస్తే ఒక ఆసక్తికరమైన విషయం బయటపడింది. ఒకప్పుడు పెళ్లికి ‘కులం’ అనేది అత్యంత కీలకమైన అంశంగా ఉండేది. కానీ నేడు మెట్రో నగరాల్లో దాదాపు 50 శాతం మంది యువతీ యువకులు కులం కంటే అవతలి వ్యక్తి ఆలోచనలు, అలవాట్లు, పరస్పర అవగాహనకే (Compatibility) మొదటి ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు.
3. ‘అరేంజ్డ్’ నుండి ‘అసిస్టెడ్’ వివాహాల వైపు..: పూర్తిగా పెద్దలు కుదిర్చిన సంబంధాల (Purely Arranged) స్థానంలో ఇప్పుడు ‘అసిస్టెడ్ మ్యారేజెస్’ (Assisted Marriages) పెరుగుతున్నాయి. అంటే, వెబ్సైట్లలోనో లేదా డేటింగ్ యాప్లలోనో యువత స్వయంగా భాగస్వామిని వెతుక్కుంటున్నారు. తమకు నచ్చిన తర్వాతే ఆ విషయాన్ని తల్లిదండ్రుల ముందుకు తీసుకెళ్లి, వారి అంగీకారంతో పెండ్లి పీటలు ఎక్కుతున్నారు. దీనివల్ల నిర్ణయాధికారం పూర్తిగా యువత చేతుల్లోనే ఉంటోంది.
4. సమానత్వ బంధాలు (Egalitarian Relationships) :
భార్యాభర్తల మధ్య సాంప్రదాయ జెండర్ రోల్స్ (Gender Roles) వేగంగా మారుతున్నాయి. ”భర్త సంపాదన-భార్య ఇల్లాలు” అనే పాత సూత్రం పక్కకు పోయింది. నేడు 85 శాతానికి పైగా పురుషులు తమ భార్యలు తమకంటే ఎక్కువ సంపాదించినా అభ్యంతరం లేదని చెప్తున్నారు. ఇద్దరూ కలిసి సంపాదించడం, ఇంటి పనులను, ఆర్థిక బాధ్యతలను సమానంగా పంచుకోవడం నేటి ట్రెండ్.
5. మారుతున్న సామాజిక విలువలు
సహజీవనం(Live-in relationships) వంటి ప్రత్యామ్నాయ బంధాల పట్ల సమాజంలో, ముఖ్యంగా యువతలో ఆమోదం పెరుగుతోంది. తోడు కావాలనుకున్న ప్రతిసారీ పెండ్లి అనే చట్టబద్ధమైన ముద్ర అవసరం లేదనే భావన బలపడుతోంది. అలాగే, విడాకులకు సంబంధించిన సామాజిక వ్యతిరేకత (Stigma) కూడా తగ్గుతోంది. ఒక అసంతప్తికరమైన బంధంలో జీవితాంతం ఇరుక్కుపోయే కంటే, గౌరవప్రదంగా విడిపోయి రెండో పెండ్లి (Re-marriage) ద్వారా జీవితాన్ని కొత్తగా ప్రారంభించడానికి యువత వెనకాడటం లేదు.
అయితే వివాహ వ్యవస్థ పూర్తిగా ప్రమాదంలో పడిందని చెప్పలేం కానీ, అది తన పూర్వపు ‘తప్పనిసరి’ హోదాను కోల్పోతోందన్నది మాత్రం వాస్తవం. ఒకప్పుడు జీవితంలో అత్యంత కీలకమైన ఘట్టంగా భావించిన పెండ్లి, నేడు కేవలం ఒక ‘వ్యక్తిగత ఎంపిక’ (Personal Choice) గా మారుతోంది. సాంప్రదాయ విలువలు, ఆధునిక ఆశయాల మధ్య సాగుతున్న ఈ ఘర్షణ రాబోయే రోజుల్లో భారతీయ కుటుంబ వ్యవస్థను సరికొత్త తీరాలకు చేర్చబోతోంది.
– అనంతోజు మోహన్కృష్ణ 88977 65417
